dünya ve Türkiye gündeminde diyabetin yeri:
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada diyabetin küresel boyutuna dikkat çekti. Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkin diyabetle yaşamını sürdürürken, bunların yaklaşık 252 milyonu hastalığının farkında olmadan yaşıyor.
tanı almayan milyonlar ve risk faktörleri:
Yorulmaz, diyabet vakalarının yüzde 90'dan fazlasını Tip 2 diyabet'in oluşturduğunu belirtti. Hastalığın gelişiminde fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve genetik yatkınlığın önemli rol oynadığı vurgulandı. Özellikle obezitenin çocukluk ve gençlik döneminde artmasının, diyabetin daha erken yaşlarda görülmesine yol açtığına dikkat çekildi.
belirtiler, komplikasyonlar ve neden erken tanı önemli:
Diyabet belirtileri arasında aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi yer alıyor. Ancak Tip 2 diyabet uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebildiği için ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren veya gebelikte şeker yüksekliği yaşamış kişilerin düzenli kontroller yaptırması gerektiği vurgulandı. Kontrol altına alınmayan diyabet; kalp-damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi ağır komplikasyonlara yol açabiliyor.
önleme ve erken girişim yolları:
Prof. Dr. Yorulmaz, Tip 2 diyabetin gelişmesini önlemenin veya geciktirmenin mümkün olduğunu söyledi. Temel öneriler arasında sağlıklı ve dengeli beslenme, şekerli içecekler ve aşırı işlenmiş gıdalardan kaçınma, haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite, sağlıklı kilonun korunması ve sigara kullanımından uzak durma yer alıyor. Özellikle prediyabet döneminde alınacak önlemlerin diyabetin ilerlemesini önemli ölçüde geciktirebileceği belirtildi.
Yorulmaz son olarak, gelişen ilaç tedavileri ve teknolojiye karşın tedavinin başarısının erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hasta-hekim iş birliğina dayandığını hatırlattı. 14 Kasım vesilesiyle herkesi sağlığı için erken davranmaya, diyabet riskini öğrenmeye ve düzenli kontrolleri ihmal etmemeye çağırdı. 'Diyabette erken tanı ve doğru müdahale hayat kurtarır' uyarısı yineledi.
ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ (ESOGÜ) TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. GÖKNUR YORULMAZ
