Erzurum'da ortaya çıkan nadir kitaplık
Erzurum'da bir sahafta, eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in danışmanı İrfan Ülkü’nün özel kalemi Ali Asker’e ait olduğu belirtilen kitaplık arşiv gün yüzüne çıktı. Arşivde, çoğu orijinal dilinde basılmış ve Türkiye'de eşi az bulunan nadir eserler koruma altına alındı.
Arşivin Erzurum'a gelişi
İstanbul'da yaklaşık 20 yıl önce kapanmak üzere olan bir sahaf dükkanından satın alınan 3 bin kitaplık koleksiyon, Erzurumlu sahaflar tarafından kente getirildi. Koleksiyonun büyük bölümü Azerbaycan tarihi, siyaseti ve edebiyatına yönelik eserlerden oluşuyor.
Koleksiyonun içeriği ve dönem aralığı
İncelemelerde kitapların; Kiril alfabesi, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce ve Fransızca dillerinde basıldığı, koleksiyonun 1930’lu yıllardan 1995 yılına kadar uzanan bir dönemi yansıttığı tespit edildi. Arşivde hem siyasi hem de edebi açıdan önemli ve nadir eserler yer alıyor.
Bulunan eserler arasında, Mustafa Kemal Atatürk’ün 100. yaş özel baskısı (1981)nın Fransızca nüshası; Sovyet dönemi ve Gorbaçov'un yumuşak devrim sürecini anlatan kitaplar; Rusya’nın Çeçenistan politikasıyla ilgili çalışmalar; KGB istihbarat teşkilatına dair kitaplar; Espinoza'nın dokümanları ve Irak'ın eski lideri Saddam Hüseyin dönemini kapsayan İngilizce eserler yer alıyor.
Edebi açıdan ise Jane Eyre'in 1942 Fransızca baskısı, Emile Zola'nın Türkçeye çevrilmemiş La Terre adlı Fransızca eseri ve Boris Pasternak'ın nadir İngilizce baskıları dikkat çekiyor.
Sahafın açıklamaları
Sahaf işletmecisi Okay Sönmez koleksiyonun satın alınış ve taşınma sürecini şöyle aktardı: "Yaklaşık 20 yıl önce Haydar Aliyev’in danışmanlığını yapan İrfan Ülkü’nün özel kalemi Ali Asker’in kitaplığını İstanbul’da bir sahaf satın alıyor. Sahaf kapanırken bizim haberimiz oluyor. Ben de abimle birlikte gidip kitapları alıyoruz. Yaklaşık 3000 kitap getirdik."
Sönmez, kitapların ağırlıklı olarak Azerbaycan ve Rusya ile ilgili olduğunu, çok sayıda eserin Azeri Türkçesi veya Kiril alfabesi ile basıldığını; bazı eserlerin ise İngilizce ve Fransızca olduğunu belirtti. Ayrıca koleksiyonda 1940'lı ve 1950'li yıllardan ile 1990-95 döneminden kalma baskıların bulunduğu vurgulandı.
Koleksiyon şu anda Erzurum'da muhafaza ediliyor ve içeriğindeki nadir baskıların korunmasına yönelik çalışmalar sürüyor.
Haydar Aliyev'in danışmanın kütüphanesi Erzurum'da bir sahafta çıktı
