Kastamonu'da taş baskıyla geleneksel zanaatı yaşatan bir girişim hikayesi
Seval Bahadır Koç, çocuklarını büyütmek için memurluğu bıraktıktan sonra Halk Eğitim Merkezi'nde öğrendiği coğrafi işaretli taş baskı sanatını mesleğe dönüştürdü. Evinde başlayan üretim, zamanla büyüyerek Tarihi Yakup Ağa Külliyesi'nin karşısındaki eski sübyan mektebinde açtığı atölyeye taşındı.
Mesleğe geçiş ve atölyenin kuruluşu
53 yaşındaki Koç, yaklaşık 10 yıl önce Halk Eğitim Merkezi'nde açılan bir kursa katılarak taş baskıyla tanıştı. İlk etapta evinde küçük bir atölye kurup malzemelerini yavaş yavaş temin eden Koç, üretimin artmasıyla daha geniş bir mekan ihtiyacı duyarak atölyesini taşıdı. Bugün hem imalat hem satış faaliyetlerini aynı mekânda yürütüyor.
Eğitimle kadınlara meslek kazandırmak
Koç, atölyesinde yalnızca üretim yapmakla kalmıyor; farklı illerden gelen kursiyerlere özel dersler vererek kadınların bu geleneği öğrenmesini ve meslek sahibi olmasını sağlıyor. Kursiyerlerin öğrendikten sonra memleketlerine dönüp dükkan açtığından veya üretime devam ettiğinden söz eden Koç, bu yaklaşımın hem bireysel gelir sağlamaya hem de Kastamonu kültürünün başka bölgelere taşınmasına katkı sunduğunu vurguluyor.
Sanatın teknik özellikleri ve üretim süreci
Koç'un anlattığına göre kullandığı kalıplar her biri farklı bir deseni temsil ediyor; gördüğü motiflerin kalıplarını yaptırma eğiliminde. Şu an için 'bine yakın kalıbım olabilir'yarım saat ile bir buçuk saat arasında değişiyor. Koç, kullandığı boyaların desenleri silinmeyecek biçimde tuttuğunu da belirtiyor.
Görüşler ve sanatın sürdürülebilirliği
Koç, taş baskı yapmanın kendisi için bir tür terapi ve üretim motivasyonu sağladığını söylüyor. Memurluktan ayrıldıktan sonra aradığı meşgale ve mesleği taş baskıda bulduğunu ifade eden Koç, unutulmaya yüz tutmuş bir sanatın aktarılmasının ve kadınların emeklerinin gelir kaynağı haline gelmesinin kendisini mutlu ettiğini belirtiyor. Kursiyerlerin farklı şehirlerde bu tekniği sürdürmeleri, sanatın yaşaması açısından olumlu bir gösterge olarak öne çıkıyor.
Koç'un çalışması, hem yerel kültürel mirasın korunmasına hem de kadınların ekonomik katılımının artırılmasına hizmet eden bir örnek olarak öne çıkıyor.
KASTAMONU'DA YILLAR ÖNCE ÇOCUKLARINI BÜYÜTMEK İÇİN MEMURLUĞU BIRAKAN SEVAL BAHADIR KOÇ'UN KURSTA TANIŞTIĞI COĞRAFİ İŞARETLİ TAŞ BASKI SANATI MESLEĞİ OLDU.
