Diyabet yükü artıyor: nüfusun önemli bir kesimi risk altında
Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verileri, Türkiye'de 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını gösteriyor. Medicana International Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Sonay Güven Karataş, bu yükselişte hareketsiz yaşam, artan obezite oranları ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.
diyabetin uzun vadeli etkileri ve takip gerekliliği:
Uzm. Dr. Karataş, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliği olmadığını; kalp-damar hastalıklarından böbrek hasarına, göz ve sinir sistemi sorunlarına kadar geniş bir yelpazede komplikasyonlara yol açabildiğini vurguluyor. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip, hastalığın yönetiminde kritik öneme sahip. Tedavide hedeflerin sadece kan şekerini kontrol etmekle sınırlı kalmayıp tansiyon, kolesterol ve böbrek fonksiyonlarının da izlenmesi gerektiği belirtiliyor.
diyabet artışının temel nedenleri:
Türkiye'de diyabetli yetişkin sayısı 2000'de yaklaşık 1,8 milyon, 2011'de 3,5 milyon iken 2024'te 9,6 milyon seviyesine ulaştı. Karataş, bu hızlı artışta özellikle fazla kilo, abdominal obezite ve hareketsiz yaşamın rol oynadığını belirterek, tip 2 diyabet için risk faktörlerinin erken dönemde fark edilmesinin ve yaşam tarzı değişikliklerinin gecikmeden uygulanmasının büyük fırsat sunduğunu söylüyor.
prediyabet uyarısı ve müdahale seçenekleri:
Diyabet öncesi dönem (prediyabet), ileride tip 2 diyabet gelişme riskinin arttığını gösteren önemli bir işaret. Bu dönemde kilo kontrolü, fiziksel aktivitenin artırılması ve beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesiyle diyabet gelişme riski azaltılabilir. Özellikle ailesinde diyabet öyküsü olanlar, fazla kilolu veya bel çevresinde yağlanma görülenler düzenli kan şekeri kontrollerini ihmal etmemeli.
IDF projeksiyonlarına göre mevcut eğilimler sürerse Türkiye'de 20-79 yaş grubundaki diyabetli yetişkin sayısının 2050'de 14,1 milyon'i aşması bekleniyor. Bu tablo, yalnızca tedaviye odaklanmanın ötesinde, riskli kişileri erken belirleme ve koruyucu sağlık yaklaşımlarını güçlendirmenin gerekliliğini ortaya koyuyor.
Uzm. Dr. Karataş, sözlerini şöyle tamamlıyor: "Diyabet uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle aile öyküsü bulunan, fazla kilolu veya hareketsiz yaşam süren kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırması ve gerektiğinde yaşam tarzı değişiklikleri ile tıbbi tedaviye yönelmesi büyük önem taşır."
UZM. DR. SONAY GÜVEN KARATAŞ
