Hanefi İspirli erzurum'un edebiyat mirasını ve yapay zekânın şiire etkisini tartıştı
Kültür Yolu Festivali kapsamında düzenlenen söyleşide şair ve yazar Muhammed Hanefi İspirli, kelimelerin taşıdığı anlamlardan Erzurum'un kültürel hafızasındaki edebiyat izlerine kadar geniş bir yelpazede konuştu. Etkinlik, kentin edebiyat geçmişi ve güncel tehlikeleri üzerine yoğun tartışmalara sahne oldu.
Erzurum'un şiir geleneği ve kültürel aktarım:
İspirli, Erzurum'un şiir ve edebiyat geleneğinin köklü olduğunu vurgulayarak, kentin Osmanlı döneminde 53 divan edebiyatı şairi yetiştirdiğini, ancak bunların yalnızca 20'sinin divanlarına ulaşılabildiğini aktardı. Söyleşide, Erzurum'da yetişen şairlerin kent dışına çıkınca daha çok gündeme geldikleri, bu durumun şehir kültürünün yaşandığı her yerde görülen bir gerçek olduğu belirtildi.
Katılımcılar, Erzurum'un mirasının genç kuşaklara nasıl aktarılacağı, yerel basın ve dergilerin rolü ile şehrin belleğinin korunması gibi konularda görüş alışverişinde bulundu. Etkinlik, edebiyata ilgi duyan dinleyiciler tarafından ilgiyle takip edildi.
Yerel isimler ve çağrışımları:
İspirli, Erzurum'un geçmişten günümüze uzanan üretkenliğini örnekleyen isimleri sıraladı: İsmail Bingöl, Tacettin Şimşek gibi yaşlı kuşak temsilcilerinin yanı sıra Abdulnasır Kımışoğlu, Ziya Kibar, Vahdettin Oktay Beyazlı ve Sedat Emre gibi genç şairlerin de iyi şiirler ürettiğini aktardı. Ayrıca kent dışındaki değerlerden Nurullah Genç, Şaban Abak, M. Emin Alper, Mehmet Köksal Taştan, Selami Şimşek ve Şeref Karataş gibi isimlerin şiir alanında kendilerini hissettirdikleri ifade edildi.
Bu isimler üzerinden yapılan değerlendirmede, Erzurum'un hem geleneksel hem de çağdaş şiir sahnesine katkısının devam ettiği, ancak bu katkının görünür kılınmasının önemli olduğu vurgulandı.
Yapay zekâ tartışması ve edebî kaygılar:
Söyleşinin çarpıcı bölümlerinden biri İspirli'nin yapay zekâya dair uyarıları oldu. Dijitalleşmeyi "radyasyon serpintisine" benzeten İspirli, özellikle deneme ve şiir alanında yapay zekâ tarafından üretilen metinlerin edebiyat dünyasına sunulmasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. İspirli, "Çok ciddiye aldığımız isimlerin bile özellikle deneme ve şiir alanında yapay zekâya yazdırdıkları metinleri şiir diye edebiyat dünyasına sunmalarından oldukça rahatsızlık duyuyorum. Çok yakın bir zamanda şair de yazar da yetişmeyecek, bu çok büyük bir kültürel tehlikedir. Hele hele şairleri olmayan, yetişmeyen bir milletin düşeceği durumu düşünmek bile istemiyorum!" sözleriyle endişesini açıkladı.
Bu bölümde katılımcılar, yapay zekânın üretim süreçlerine etkileri, şiirin özgünlük ve derinlik gereksinimi ile insan yapıtının korunması üzerine tartıştı.
İspirli'nin edebî ve mesleki yaşamı:
Muhammed Hanefi İspirli, 1966 yılında Erzurum'da doğdu. Eğitimini memleketinde tamamladıktan sonra Türk Dili ve Edebiyatı alanında öğrenim gördü. 1989 yılında öğretmen olarak göreve başlayan İspirli, 2004'te öğretmenlikten ayrılarak belediyecilik alanına geçti ve halen Yakutiye Belediyesi'nde Belediye Başkan Yardımcısı olarak çalışıyor.
Lise yıllarından itibaren edebiyata ilgi duyan İspirli'nin şiir ve yazıları çok sayıda gazete ve dergide yayımlandı. Yaklaşık 40 yıldır şiir yazan yazarın şiir, deneme ve roman türlerinde yayımlanmış eserleri ile Erzurum'un kültürel ve mimari değerlerini ele alan çalışmaları bulunuyor. Ayrıca Türkiye Yazarlar Birliği Erzurum Şubesi ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarındaki görevleri ile gazetecilik faaliyetlerine katkı sağlıyor.
Söyleşi, kent belleğinin korunması, şiirin toplumsal işlevi ve dijital dönemin ortaya çıkardığı risklerin tartışılması açısından katılımcılara yeni bakış açıları sundu. Etkinlik, Erzurum'un kültürel ve edebî geçmişine sahip çıkma çağrısını yineleyerek sonlandırıldı.
KÜLTÜR YOLU FESTİVALİ KAPSAMINDA DEVAM EDEN FAALİYETLERDE, MUHAMMED HANEFİ İSPİRLİ’NİN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ SÖYLEŞİDE, KELİMELERİN TAŞIDIĞI ANLAMLARDAN EDEBİYATIN KÜLTÜREL HAFIZADAKİ YERİNE, ERZURUM’UN YETİŞTİRDİĞİ ÖNEMLİ ŞAİRLERDEN KENTİN KÖKLÜ EDEBİYAT BİRİKİMİNE KADAR PEK ÇOK KONU ELE ALINDI.
