Fidan canlı yayında gündemi değerlendirdi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, TRT Haber canlı yayınında savunma sanayiine yönelik dezenformasyon, ABD ve Avrupa kaynaklı kısıtlamaların kaldırılması, Suriye süreci ile Rusya-Ukrayna müzakerelerine ilişkin soruları yanıtladı. Fidan, milli güvenlik konusunun dezenformasyon tartışmalarının çok ötesinde olduğunu vurguladı.
Savunma sanayi ve dezenformasyon
Fidan, savunma sanayisinde dezenformasyon ve kara propaganda üzerinden üretildiğini ifade ederek, özellikle yerlileşmeyi mümkün kılan emeğe saygısızlık eden tartışmaları eleştirdi. Bakan Fidan, "Bunu açıkçası şiddetle reddediyorum ve kınıyorum." dedi.
Bakan, yıllardır binlerce mühendisin emeğinin birinci elden tanığı olduğunu belirterek, Türkiye'de birçok savunma sanayi şirketinin uzun süredir verdiği mücadeleyi işaret etti. Savunmada yerlilik oranının "yüzde 20'den yüzde 80'e" yükseldiğini ve bunun küçümsenecek bir durum olmadığını vurguladı.
Fidan ayrıca savunma sanayi ürünlerinin Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından yıllarca kullanıldığını, elde edilen verilerin mühendislerle ve şirketlerle paylaşıldığını aktardı.
Yaptırımların kaldırılması
Bakan Fidan, iki yıldır kısıtlamaların ve yaptırımların kaldırılması için çalıştıklarını söyleyerek şu değerlendirmeyi paylaştı: "Kanada'dan kaldırdıklarımız var. Hollanda'yı, Norveç'i, Belçika'yı kaldırdık. Almanya'daki konular büyük ölçüde kalktı. Amerika'dakilerin bir kısmı kalktı, bir kısmı duruyor."
Fidan, ilgili kurumların talebi doğrultusunda yaptırımların kaldırılmasının kendi görevi olduğunu belirtti ve ekledi: "Ben bunu kaldırmaya uğraşırken karşı taraf herhangi bir sebepten dolayı bana mantıklı izah getiremezse ve konuyu ilerletemezsek milli güvenliğim bunu başka yerden almayı gerektirir ve bu muhatabın bunu bilmesi lazım."
Suriye süreci ve bölgesel dengeler
Fidan, Suriye'de yarın delegeler üzerinden Halk Meclisi seçimlerinin yapılacağını, bunun Suriye'de yeni bir hayat ve sistemin kurulmasına ilişkin hükümetin ilanından sonraki önemli adımlardan biri olduğunu söyledi ve bunun bir kurumsallaşma adımı olduğunu belirtti.
YPG ile ilgili değerlendirmesinde Fidan, "YPG'nin belli bir açıktan artık niyetini ortaya koyup Şam'la anlaşması gerekiyor." ifadelerini kullandı. Dürzi meselesinin ise olumlu bir perspektifle, ülkenin bütünlüğü tehlikeye atılmadan çözülmesi gerektiğini vurguladı.
Fidan, Suriye'deki durumu daha fazla bozma potansiyeli olan ülkenin İsrail olduğuna dikkat çekti ve Türkiye olarak Suriye'nin bölünmesine yol açacak adımları kabul etmelerinin mümkün olmayacağını söyledi. Sınır ötesindeki gelişmelerin Türkiye'nin milli güvenliğiyle doğrudan ilgili olduğuna işaret etti.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin Türkiye'ye geleceğini belirten Fidan, "İnşallah bu çarşamba günü de meslektaşımız, Suriye Dışişleri Bakanı Türkiye'ye gelecek." dedi.
Fidan, Suriye'ye yönelik yaptırımların daha ileri düzeyde kaldırılmasının, Avrupa Birliği'nin ek adımlar atmasının ve finans ile yatırım önündeki engellerin kaldırılmasının önemine değindi; mültecilerin belli bir kısmının dönüşünün Suriye ekonomisine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Rusya-Ukrayna müzakereleri ve Avrupa güvenliği
Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin olarak Fidan, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Alaska'da görüştüğünü hatırlattı ve tarafların ateşkes şartlarını netleştirdiğini söyledi. Türkiye'nin de taraflarla görüşmelerini sürdürdüğünü belirtti.
Sorunun nerede olduğuna dair değerlendirmesinde Fidan, Donetsk'te Rusların alamadığı "yüzde 25-30'luk kısım" bulunduğunu, bunun iki taraf arasında müzakereyi gerektiren temel meselelerden biri olduğunu belirtti ve tarafların argümanlarının buluşturulması gerektiğini kaydetti.
Fidan, savaşa bağlı olarak Avrupa'da alarm düzeyinin yükseldiğini, hava ihlalleri ve güvenlik algısındaki değişimin ülkeleri savunma harcamalarını artırmaya yönelttiğini söyledi. Ekonomik ve ticari sonuçların ve savaşın derhal sona erdirilmesi gerektiğinin önemine dikkat çekti.
Türkiye'nin dış politika yaklaşımı ve liderlik vurgusu
Soğuk Savaş sonrası dış politika dinamiklerine değinen Fidan, 2002 sonrası milli politika yöneliminin başladığını, güçlü ve uzun erimli liderliğin istikrar sağladığını ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğine atıfta bulunarak, bu dönemin zorluklarını taşımanın kolay olmadığını belirtti.
Bakan Fidan, Türkiye'nin istikrar bozucu bir ülke olmadığını, kırılgan bir dünyada hem ülkeyi savaşlardan uzak tutmak hem de müttefiklere güven vermek için kalıcı bir sistem kurulmasının gerektiğini vurguladı. Bu kritik eşikte uzun süreli ve güçlü liderliğe ihtiyaç olduğuna dikkat çekti: "Bu kritik eşikte bizim Cumhurbaşkanımıza daha uzun yıllar ihtiyacımız var."
Fidan, Türkiye'nin dış politika mimarisini kullanarak bölgesel sorunları yönetmeye devam edeceğini belirterek sözlerini tamamladı.
