Kalp sağlığında kontrol edilebilen riskler öne çıkıyor
Kardiyolog Kutluhan Eren Hazır, kalp ve damar hastalıklarının dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sıradaki yerini koruduğunu hatırlatarak, bazı risk faktörlerinin değiştirilemeyeceğini ancak büyük oranın yaşam tarzı ile etkilenebileceğini belirtti. İleri yaş, ailede erken kalp hastalığı öyküsü ve biyolojik cinsiyet gibi faktörler elimizde olmasa da doğru danışmanlık ve düzenli takiple tehlike kaydırılabiliyor.
Dr. Hazır, kış aylarında daha sık görülse de kalp krizinin yazın özellikle sıcak hava dalgalarında da ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ettiğini, krizlerin çoğunlukla damarlardaki yağlı plakların çatlaması ve oluşan pıhtının damarı tıkamasıyla geliştiğini anlattı. Daha nadiren damarların ani kasılması da benzer tabloya yol açabiliyor.
hareketin önemi: 30'ar dakikayla haftada 150 dakika
Uz. Dr. Hazır, uluslararası kılavuzlara göre kalp sağlığını korumanın en etkili yollarından birinin düzenli hareket olduğunu söyledi. Buna göre haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz hedeflenmeli; bu da haftanın beş günü 30'ar dakikalık tempolu yürüyüş ile rahatça karşılanabilir.
Hareketsizlik, tütün kullanımı, kontrolsüz hipertansiyon, yüksek kötü kolesterol, yetersiz diyabet yönetimi ve fazla kilolar kalp krizi riskini artırıyor. Bu faktörlerin her biri üzerinde yapılacak yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi takip ile risk belirgin şekilde düşürülebiliyor. Ayrıca kronik stres ve uykusuzluğun da göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Hazır, yoğun öfke, derin üzüntü veya ani duygusal stresin risk taşıyanlarda krizi tetikleyebileceğini belirtti.
beslenme, yaz önlemleri ve uyarılması gereken belirtiler
Kalp sağlığının korunmasında Akdeniz tipi beslenme öne çıkıyor. Dr. Hazır, tabağın ağırlığının bitkisel besinlere kaydırılmasını, günde iki-üç porsiyon sebze ve meyve tüketilmesini önerdi. Sofralarda tam tahıllar ve baklagillerin artırılması, haftada bir-iki kez somon ve sardalya gibi yağlı balıkların tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca günde yaklaşık 30 gram tuzsuz kuruyemiş tüketiminin faydalı olduğunu; kırmızı etin haftada yarım kilogramın altında tutulmasını ve işlenmiş etlerden, trans yağ içeren hazır gıdalardan, şekerli içeceklerden mümkün olduğunca uzak durulmasını önerdi.
Tansiyon kontrolü için günlük tuz tüketiminin 5 gramı yani yaklaşık bir tatlı kaşığını geçmemesinin önemine dikkat çekti. Diyabeti olanların, yüksek tansiyon veya kolesterol sorunu bulunanların düzenli kontrollerini aksatmaması gerektiğini belirtti.
Yaz aylarında ise basit önlemler hayat kurtarabiliyor. Dr. Hazır şu tavsiyeleri paylaştı: susamayı beklemeden düzenli su içmek, saat 11.00 ile 16.00 arasında ağır fiziksel efordan ve doğrudan güneşten kaçınmak, egzersizi sabah erken veya akşam serinliğinde yapmak, açık renkli ve hafif giysiler tercih etmek, şapka kullanmak ve aşırı çay, kahve ile alkol tüketiminden kaçınmak. Kalp yetmezliği ya da böbrek hastalığı olanların sıvı kısıtlaması konusunda hekimlerine danışmaları gerektiğini vurguladı.
Son olarak, özellikle diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol, aile öyküsü veya bilinen damar hastalığı bulunan kişilere uyarıda bulundu: yakın zamanda başlayan ve özellikle eforla ortaya çıkan göğüste baskı, yanma, sıkışma; nefes darlığı, çarpıntı veya bayılma gibi belirtiler hafife alınmamalı ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Dr. Kutluhan Eren Hazır, değiştirilemeyen risk faktörleri olsa da, doğru yaşam alışkanlıkları, düzenli takip ve zamanında müdahalenin kalp krizinden korunmada en etkili araçlar olduğunu yineledi.
ACIBADEM KENT HASTANESİ KARDİYOLOJİ UZMANI DR. KUTLUHAN EREN HAZIR
