Güvenlik komşuların istikrarsızlığı üzerine kurulamaz: Fidan'dan İsrail'e net çağrı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarına son verilip 1974 Anlaşması temelinde güvenlik düzenlemesi kurulması gerektiğini vurguladı.

Yayın Tarihi: 17.11.2026 20:02
Güncelleme Tarihi: 17.11.2026 20:05

Güvenlik komşuların istikrarsızlığı üzerine kurulamaz: Fidan'dan İsrail'e net çağrı

Görüşmenin ana gündemi:

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani Bakanlık’ta yaptıkları görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Toplantıya Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhef Ebu Kasra da katıldı. Fidan, konuşmasında bölgesel güvenlik mimarisine ilişkin kaygılarını dile getirerek, "Bir ülkenin güvenliği, komşularının istikrarsızlığı üzerine inşa edilemez" ifadesini kullandı.

Fidan, özellikle İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarına dikkat çekerek bu tür faaliyetlerin Türkiye’nin bölgesel güvenlik ve bağlantısallık projeleri açısından tehdit oluşturduğunu belirtti. "İsrail, komşularına zarar vermek suretiyle kendi güvenliğini sağlayamayacağını artık idrak etmeli ve bu politikadan vazgeçmeli" sözleriyle İsrail'e son verilmesi çağrısı yaptı ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelinde bir güvenlik düzenlemesinin tesis edilmesi gerektiğini vurguladı.

İkili iş birliği ve projeler:

Görüşmelerde iki ülke ilişkilerindeki ilerlemeler ön plana çıktı. Fidan, sağlık, eğitim ve ulaşım alanlarında çok sayıda projenin hayata geçirildiğini; Şam Kalp Hastanesi'nin protokol çerçevesinde Suriye halkına hizmet vermeye başladığını söyledi. Ayrıca Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu'nun geçtiğimiz ay eğitim öğretime başladığına dikkat çekildi.

Taraflar arasında varılan mutabakata göre Türkiye-Suriye Üniversitesinin Şam’da kurulması konusunda anlaşma sağlandı. Havacılık güvenliğini artırmaya dönük adımlar arasında ise Şam ve Halep havalimanlarında kurulan seyrüsefer güvenlik sistemleri gösterildi. Fidan, bu alandaki çalışmaların devam ettiğini ve önlerinde hâlâ çok iş olduğuna işaret etti.

Ekonomik hedefler ve altyapı adımları:

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, iki ülke ilişkilerinin ticaret, enerji, ulaşım, güvenlik ve yeniden imar alanlarında derinleştiğini belirtti. Şeybani, 2025'te iki ülke arasındaki ticaret hacminin yüzde 40'ın üzerinde artışla 3 milyar 780 milyon dolar seviyesine yaklaştığını, ortak hedefin ise 10 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Altyapı alanında elektrik bağlantı hattının kapasitesinin 500 megavata çıkarılması hedefleniyor. Kamışlı-Nusaybin Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar sürüyor; ayrıca Türkiye’den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez’e uzanacak demir yolu bağlantısının hızlandırılması konusunda mutabakata varıldığı bildirildi.

Şeybani, Suriye’ye geri dönenlerin sayısının 700 bini aştığını belirterek Türkiye’ye ev sahipliği için teşekkür etti ve Suriye’nin Ankara Büyükelçiliğinin gelecek ayın başında açılmasının beklendiğini duyurdu. Şeybani, Türk şirketlerinin yeniden imar projelerine katılımına açık olduklarını ifade etti.

Bölgesel mekanizmalar ve güvenlik yaklaşımları:

Fidan, bölgedeki gelişmelerin kalıcı ve kapsamlı iş birliğini zorunlu kıldığını belirterek Mekke Savunma İttifakı'nı bu vizyonla hayata geçirdiklerini söyledi. İttifakın kurumsallaşma sürecinin tamamlanması halinde bölgede barış isteyen ve uluslararası hukuka saygılı diğer ülkelerin de davet edileceğini ifade etti.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan öncülüğündeki Mekke İttifakı ile R4 formatının bölgesel sahiplenme anlayışının örnekleri olduğu vurgulandı. Fidan, dışarıdan bir hegemonun bölgeye gelip güvenlik sorunu çözmesinin artık uygun olmadığını belirterek, bölgesel aktörlerin bu sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini söyledi.

Fidan ayrıca Hürmüz Boğazı ve ABD-İran görüşmelerine değinerek, "İran’ın artık daha fazla baskı altına alınmadan bu sorunları çözme iradesi göstermesi gerekiyor" ifadesini kullandı. R4 kapsamında kalıcı düzenin sağlanmasına yönelik öneriler geliştirildiği bildirildi.

Avrupa ile iş birliği ve gelecek toplantılar:

Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının ve NATO-ABD dinamiklerinin Avrupa’da yeni bir stratejik gerçeklik yarattığını söyleyerek, İstanbul’da gerçekleştirilen R4-E4 buluşmasının bu bağlamda önemli olduğunu belirtti. Toplantıda Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi, Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde sonuçlandırılması, Gazze’ye insani yardım, seyrüsefer emniyeti ve Suriye’nin istikrarı gibi konularda ortak yaklaşımlar ortaya konduğu kaydedildi.

Mekke Güvenlik İttifakı’nın kurumsallaşmasına yönelik kasım ayında bir toplantı daha yapılacağı; R4-E4 formatındaki bir sonraki buluşmanın ise aralıkta muhtemelen Almanya’da gerçekleştirileceği açıklandı.

Şeybani, Avrupa Birliği ile ilişkilere ilişkin olarak Suriye'nin AB nezdinde "Orta Doğu’da güvenilir bir ortak" olarak görülmesini hedeflediklerini söyledi. Şeybani, Suriye-AB iş birliğinin hukuki, siyasi, ticari ve ekonomik boyutlarda müzakerelerinin henüz başlangıç aşamasında olduğunu, siyasi konular ve insan haklarına ilişkin meselelerin de görüşüleceğini belirtti. Ayrıca Şeybani, önceki 14 yılla kıyaslandığında Suriye-AB ilişkilerinin ileri bir düzeye ulaştığını ve ambargo ile yaptırımların kaldırılmasının iş birliği potansiyelini artırdığını dile getirdi.

Toplantıda hem Türkiye hem Suriye temsilcilerinin ortak vurgusu, bölgesel sorunların müzakere ve iş birliği yoluyla çözülmesi; İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının sonlandırılması ve uluslararası anlaşmalar temelinde güvenlik düzenlemelerinin tesis edilmesi yönünde oldu.

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN

Yazar
EDİTÖR

Hüseyin Aydın

Ben Hüseyin Aydın, 34 yaşındayım, İstanbul'dayım. aksiyon.com.tr'nin Gündem ekibinde adliye ve hukuk muhabiriyim. Karmaşık dava dosyalarını alıp, herkesin anlayacağı şekilde sadeleştirmek benim işim. Detaylara çok önem veririm, titiz çalışırım.