Guterres'in vurgu ve çağrıları:
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu'daki tırmanan gerilimin küresel etkilerini ve hızlanan iklim krizini değerlendirdi.
Guterres, çatışmaların bölgesel olmaktan çıkarak küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini, Hürmüz Boğazı üzerinden ticaretin büyük ölçüde durduğunu ve enerji piyasalarının sarsıldığını belirtti. Tedarik zincirlerindeki zararların milyonlarca insanı yoksulluk riskiyle karşı karşıya bıraktığını vurguladı.
Orta Doğu'nun küresel etkileri:
Guterres, çatışmaların enerji, gıda ve gübre fiyatlarını hızlıca yükselttiğini, tedarik zincirlerinin zarar gördüğünü ve Dünya Gıda Programı'nın yaklaşık 45 milyon kişiyi ciddi gıda güvensizliği riski altında gösterdiğini hatırlattı. Son dönemdeki tek olumlu gelişme olarak ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan Gazze anlaşmasını işaret etti ve taraflara bu yol haritasını gecikme olmaksızın uygulama çağrısı yaptı.
Guterres, Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı başta olmak üzere uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması gerektiğini, diplomasinin ön plana alınmasının zorunlu olduğunu söyleyerek bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların sona ermesi gerektiğini ifade etti.
İklim krizi, sıcak dalgaları ve fosil yakıt eleştirisi:
Toplantının ikinci bölümünde Guterres, El Nino etkilerinin beklenenden güçlü olduğunu, son dönemde yaşanan sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğuna dikkat çekti. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Ağustos–Ekim döneminde sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceği öngörüsüne atıfta bulundu.
Guterres, aşırı sıcaklıkların sadece çevresel değil ekonomik ve insani bir kriz olduğunu belirterek hükümetlere dört temel öncelik çağrısında bulundu: erken uyarı sistemlerini güçlendirme, çalışanları sıcak hava şartlarında koruma, şehir ve binaları aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirme ve en önemlisi fosil yakıt kullanımını azaltma. Yeni onaylanan her fosil yakıt projesinin yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getireceğini vurguladı.
Ayrıca iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesini ve fosil yakıt endüstrisi ile bazı ülkelerin krizin boyutlarını küçümseyen kampanyalarını saydı.
Diğer başlıklar ve yardım çağrıları:
Kıbrıs görüşmelerine değinen Guterres, taraflarla yürütülen görüşmelerin ardından yeni bir 5+1 formatlı toplantı için hazırlıklara başlandığını açıkladı ve taraflar ile garantörlerle istişare içinde başarılı bir toplantı zemini oluşturulacağını belirtti.
Irak konusuna değinerek ülkenin hiçbir aktör tarafından vekalet savaşlarının aracı yapılmaması yönündeki Irak hükümeti kararlılığını desteklediklerini söyledi. WFP finansmanına ilişkin soruya verdiği yanıtta ise kurumun etkinliğinin artırılmasının öncelikli olduğunu; mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını ve sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlara destek sağlanacağını vurguladı.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) GENEL SEKRETERİ ANTONİO GUTERRES'İN AÇIKLAMALARI
