Gurbette geçen 28 yılın ardından Cudi eteklerinde serayla üretimi canlandırdı
Yaklaşık 28 yıl süren gurbet hayatının ardından memleketine dönen çiftçi Halil Uysal, Şırnak’ın Cudi Dağı eteklerinde kurduğu serayla toprakta yeniden üretimi başlattı. Babasının vasiyeti ve Avrupa Birliği Kalkınma Ajansı bünyesindeki eğitim tecrübesini harmanlayarak hayata geçirdiği adımlar, hem uzun vadeli bahçe yatırımlarını hem de hızlı gelir sağlayan seracılığı içeriyor.
Gurbet, dönüş ve tarıma yeniden başlama:
1986 yılında ailesiyle birlikte yaşanan olaylar nedeniyle memleketini terk ederek Iğdır’a göç eden Uysal, planladıkları bir yıllık ayrılığın 28 yıla uzadığını anlatıyor. 2014 yılında babasının vasiyetini yerine getirmek için Şırnak’a dönen Uysal, toprağını inceleyip bölgenin potansiyelini görünce çalışmaya karar verdi. Avrupa Birliği Kalkınma Ajansı çerçevesinde aldığı altı yıllık eğitim ve deneyimi memleketine taşımak isteyen Uysal, önce kalıcı ağaçlandırma yatırımlarına yöneldi.
İlk etapta dikilen 600 badem fidanı ve ardından toprakla buluşturulan 500 fıstık ağacı, Uysal’ın uzun vadeli tarım vizyonunu yansıtıyor. Ancak ağaçların ekonomik verime geçmesinin yaklaşık 10 yıl sürmesi, üreticiyi arada gelir sağlayacak alternatif modeller aramaya itti.
Sera yatırımı ve üçüncü mahsul heyecanı:
Uzun vadeli ağaç yatırımlarını sürdürürken kısa vadede üretimden kopmamak için Tarım ve Orman Bakanlığı desteklerinden yararlanan Uysal, geçen yıl Cudi eteklerinde serasını kurdu. Projede Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan yüzde 70 hibe desteği kullanıldı. Kuruluşun ardından serada ilk yıl yapılan üretimin ardından bu yıl ilkbahar ve sonbahar mahsulleriyle birlikte üçüncü mahsul de elde edildi.
Uysal, seracılığın kısa zamanda getiri sağlamasına dikkat çekerek yaptıkça tecrübenin arttığını ve üretimin sürdürülebilir hale geldiğini belirtiyor. Serada uygulanan üretim takvimi, hem aile ekonomisine katkı sağladı hem de bölgedeki tarımsal faaliyetlerin çeşitlenmesine örnek oldu.
Hedef: gençlere örnek olmak ve yerel üretimi canlandırmak:
Yaptığı çalışmanın yalnızca ekonomik bir çaba olmadığını vurgulayan Uysal’ın öncelikli hedefi, Şırnaklı gençlere örnek olarak kentteki tarımsal potansiyeli harekete geçirmek. Uysal, Cudi Dağı eteklerindeki toprakları yeniden insanla ve üretimle buluşturmayı amaçladığını ifade ediyor ve memleketin tarımda yeniden aktif hale gelmesini önemseyiyor.
Şırnak’ta pazar ve pazarlama altyapısının zayıf olması üretimi zorlaştırsa da Uysal bu durumu bir bahane olarak görmüyor. Kente dışarıdan gelen ürünlerin oranına dikkat çekerek, Şırnak’ta tüketilen sebze ve meyvenin tahminen %83’ünün dışarıdan geldiğini, sadece küçük bir kısmının yerel üreticiler tarafından karşılandığını belirtiyor. Buna karşın bilinçli planlama ve üretimle büyük oranda yerel ihtiyacın karşılanabileceğini savunuyor.
Halil Uysal’ın hikayesi, hem kişisel bir geri dönüş ve vefa örneği hem de kırsalda uzun vadeli yatırımların kısa vadeli üretim çözümleriyle nasıl dengelenebileceğine dair somut bir örnek oluşturuyor. Serada alınan üçüncü mahsul, proje finansmanı ve eğitimle birleşen iradenin üretime dönüştüğünde nasıl etkili sonuç verdiğini gösteriyor ve bölgedeki diğer üreticiler için yol gösterici nitelik taşıyor.
28 YIL SÜREN GURBET HAYATININ ARDINDAN MEMLEKETİNE DÖNEN ÇİFTÇİ HALİL UYSAL, CUDİ DAĞI ETEKLERİNDE KURDUĞU SERAYLA TOPRAĞI YENİDEN ÜRETİME KAZANDIRDI.
