Güngören'de dönüşümün yıkım sonrası çıkmazı
İstanbul'da Maltepe'de bir binanın çökmesi sonucu 5 kişinin hayatını kaybetmesi, kent genelinde yapı güvenliğine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Kentin farklı noktalarında yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları, riskli yapıların yıkılması ihtiyacını gösterirken, uygulamadaki aksaklıklar mahalle yaşamını ve ticareti olumsuz etkiliyor.
yıkım var, yeniden inşa bekleniyor:
Güngören Sanayi Mahallesi'nde kentsel dönüşüm kapsamında bazı binalar boşaltılıp yıkıldı; ancak yıkımın ardından molozların bırakılması ve inşaatların uzun süre başlamaması mahallede yeni bir sorun yarattı. Ortaya çıkan görüntülerde moloz yığınları, toz ve yarım kalmış kazı alanları öne çıkıyor. Kaldırımların işgal edilmesi nedeniyle yayalar zorlanıyor, bazı noktalarda insanlar yol ortasından yürümek zorunda kalıyor.
Yıkımın üzerinden aylar hatta bir yılı aşkın süre geçen noktalar bulunuyor; bu belirsizlik hem fiziksel çevre düzenini bozuyor hem de ticari faaliyetleri zayıflatıyor. Esnafın kendi imkanlarıyla molozların üzerini örtmesi, yerel yönetim müdahalesinin yetersiz algılanmasına yol açıyor.
esnafın mağduriyeti ve talepleri:
Mahalle esnafı iş kaybı ve artan maliyetlerden şikayetçi. Vedat Sayın, bazı binaların yıkılmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçmesine rağmen yeniden yapılmadığını söyleyerek sürecin planlı ve hızlı yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Sayın, "Bir yıldır yıkılıp tekrar yapılmayan yerler var. Bir an önce yapılsa esnaf da yerleşir. Sürekli yıkım olduğu için esnaf kalmadı" dedi ve "Belediye hiçbir şeyle uğraşmadı" ifadelerini kullandı.
2014'ten beri bölgede iş yapan Mehmet Dursun ise müşteri sayısındaki düşüşü ve kira taleplerindeki artışı aktarıyor: "Kiralar çok yüksek. 50 bin liralık yere 500 bin lira istiyorlar. Güngören esnafı kan ağlıyor." Tekstil sektöründen Ferit Uca da toz ve inşaatın ürün sergilemeyi zorlaştırdığını, araç parkı sorunları yaşandığını belirtti.
Esnafın ortak şikayeti, dönüşüm sürecinin yalnızca binaların yıkılmasından ibaret yürütülmesi; yıkım sonrası planlama, hafriyatın hızlı temizlenmesi, kaldırımların açılması ve inşaatların makul süre içinde tamamlanmasının sağlanmaması. Bu durum hem günlük yaşamı hem de mahalle ekonomisini zayıflatıyor.
Maltepe'deki can kaybı, güvenli yapılaşmanın ertelenemeyeceğini açıkça gösterirken, Güngören'deki tablo kentsel dönüşümün operasyonel aşamalarının da eşit önem taşıdığını ortaya koyuyor. Yıkım sonrası süreçlerin planlanması, molozların hızlı taşınması ve çevre güvenliğinin sağlanması, dönüşümün toplumsal fayda üretmesi açısından kritik.
Mahalle sakinleri ve esnaf, belirsizliğin sona erdirilmesini, devlet ve belediye kurumlarının süreci hızlandırmasını talep ediyor. Uzayan inşaat süreçlerinin kısa vadede giderilmemesi durumunda, bölgedeki ticari hareketliliğin daha da azalacağı ve sosyal maliyetlerin artacağı endişesi hakim.
MALTEPE'DE YAŞANAN BİNA FACİASININ ARDINDAN İSTANBUL'UN YAPI STOĞU VE YAPI GÜVENLİĞİ YENİDEN GÜNDEME GELDİ. KENT GENELİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM ÇALIŞMALARI SÜRERKEN, DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE YAŞANAN AKSAKLIKLAR VE UZAYAN İNŞAAT SÜREÇLERİ DE VATANDAŞLARIN MAĞDURİYETİNE NEDEN OLUYOR.