Gümüşhane’de 14 yaşındaki genç atıkları minyatüre çeviriyor
Gökay Baran Berker, Gümüşhane’de yaşayan ve 14 yaşında bir minyatür sanatçısı. Sekiz yaşından beri evdeki atık malzemeleri ve geri dönüşüm ürünlerini değerlendirerek göz alıcı küçük eşyalar üretiyor. Yumurta kutularından tabak, pil demirlerinden inşaat aletleri, karton ve mukavvalardan ise arabalar gibi çeşitli maketler tasarlıyor.
Malzeme, yöntem ve üretim süreleri
Berker’in çalışmaları genellikle ev ve okulda bulduğu malzemelerle sınırlı kalmıyor; tasarımlarını mukavva, karton ve küçük metal parçalarla zenginleştiriyor. İlk işi dört kapaklı bir komodin maketi olurken, zamanla koltuk, buzdolabı ve çamaşır makinesi gibi beyaz eşya maketleri de üretmiş. Üretim süreleri tasarımdan tasarıma değişiyor: detaylı mukavva arabaların kuruma süreleriyle birlikte bir haftayı bulabildiği, diğer küçük objelerin ise birkaç saat içinde tamamlandığı belirtiliyor.
Gökay kendi minyatür anlayışını şöyle özetliyor: "Minyatür böyle gerçek eşyaların küçük versiyonu demek oluyor. Ürünleri yapmaya böyle dışarıda gördüğüm eşyaları görerek başladım. Çünkü gördüğüm eşyalar büyüktü ve ben onlarla alıp oynayamazdım ve bunun küçüğünü yapıp oynamayı tercih etmiştim. Öyle bir başlangıcım oldu. Eskiden atılan eşyaları geri dönüştürerek yeni maddeler ortaya çıkardım ve bu insanların hoşuna gidiyor. Ben de yapıyorum."
Köydeki hobi evi ve sergileme ihtiyacı
Evlerinin balkonunda biriken eserler ailenin tepkisini çekince Gökay, çözümü kendi çalışma alanını inşa etmekte buldu. Ailesinden aldığı desteğin ardından köyünde yaklaşık 10 metrekarelik bir hobi evi kurdu. Bu alanda hem koleksiyonunu saklıyor hem de daha büyük projeler üzerine çalışabiliyor. Gökay bu süreci şöyle anlatıyor: "Ailem kalabalık olduğu için biraz tepkileri olmuştu. Ben de bunun üzerine bir köy evi yapma isteğim oldu. En sonunda da başardım, köye bir ev yaptım. Yaklaşık 10 metrekare. Bütün eşyalarımı orada saklıyorum. Orada da daha büyük projeler üzerine çalışabiliyorum."
Depremzedeler için konteyner ev maketi
Şubat depremlerinden etkilenen Gökay, yaşananlardan ilham alarak bir konteyner ev modeli tasarladı. Makenin içinde buzdolabı, tuvalet ve yatak bölümlerinin yer aldığı 1+0 bir yaşam alanı oluşturdu. Bu tasarımıyla ilgili Gökay şöyle açıklama yapıyor: "Deprem zamanı mesela bu konteyneri yapmıştım. İşte bununla başladım. İçine buzdolabı, çeşitli tuvalet, yatak yerleri falan koymuştum. Yani 1+0 gibi bir evimiz olmuştu. Eğer bu gerçek olsaydı belki depremzedelere bağış yapabilirdik ama olmadı. Eskiden annem çöpe atardı yumurta kutularını. Ben de onların altını keserek tabaklar yapmıştım. Böyle altılı set şeklinde. Böylece bir geri dönüşümden tabak yapmış oldum. Bunları da attığımız pillerin dışındaki şeylerden, demirlerden yaptım. Bunlar genellikle zararlı olmuyor çünkü bu pilin sadece markasını gösteren bir demir plaka. Bunları sökerek de mala, kürek, orak gibi, çekiç gibi eşyalar yaptım."
Ailenin desteği ve eğitim yaşamı
Gökay’ın annesi Gülcan Berker, oğlunun yeteneğini gururla izliyor ve boş zamanlarının büyük bölümünü bu işe ayırdığını belirtiyor. Okula giderken verilen harçlıklarla bile yapıştırıcı ve küçük el aletleri aldığını aktaran anne, balkonlarının eserlerle dolduğunu ve Gökay’ın okul sonrası boş vakitlerinde sürekli projeler ürettiğini vurguluyor: "Gökay 8 yaştan beri böyle şeyler yapıyor. Bunları nasıl yapmış, nasıl bu hale getirmiş bilemiyorum. Biz okula giderken harçlık veriyoruz ona, gidiyor yapışkan alıyor, gidiyor matkap alıyor. İşi gücü bunlar. Hep boş zamanlarında böyle şeyler yapıp değerlendiriyor. Balkonum tamamen doluydu, işgal etti balkonumu. Orada yazın camiye gidiyor Gökay okul bitişi. Camiye gittikten sonra boş saatlerinde orada kendine bir oyuncak evi yaptı. İşte bir evin hep projesini yapıyor böyle, içini donatıyor aynı iç mimar gibi bir şey."
Gökay Baran Berker örneği, genç yaşta yaratıcı üretimin geri dönüşüm bilinciyle birleştiğinde nasıl somut projelere dönüşebileceğini gösteriyor. Evdeki atıkların yeniden kullanımıyla hem estetik hem de işlevsel minyatürler ortaya koyan genç tasarımcı, koleksiyonunu köydeki çalışma alanında büyütmeye devam ediyor.
GÜMÜŞHANE'DE YAŞAYAN 14 YAŞINDAKİ GÖKAY BARAN BERKER, 8 YAŞINDAN BERİ EVDEKİ ATIK MALZEMELERİ VE GERİ DÖNÜŞÜM ÜRÜNLERİNİ GÖZ ALICI MİNYATÜR EŞYALARA DÖNÜŞTÜRÜYOR. YUMURTA KUTULARINDAN TABAK, PİL DEMİRLERİNDEN İNŞAAT ALETLERİ VE KARTONLARDAN MUKAVVA ARABALAR ÜRETEN GENÇ YETENEK, ESERLERİ EVİNİN BALKONUNA SIĞMAYINCA KÖYÜNDE 10 METREKARELİK ÖZEL BİR HOBİ EVİ İNŞA ETTİ.
