Gülyalı'da yaşamını sepetçilikle sürdüren 88 yaşındaki Haki Atasever
Ordu'nun Gülyalı ilçesinde yaşayan 88 yaşındaki Haki Atasever, 10 yaşında fındık dallarıyla öğrenip yıllarca sürdürdüğü sepet örme geleneğini bugün de devam ettiriyor. Çocuklukta annesinin isteğiyle başladığı bu zanaat, Atasever'in yaşamının önemli bir parçası oldu.
Mesleğe başlangıç ve yaşam öyküsü
Atasever, verdiği bilgiye göre 10 yaşında fındık dallarından sepet örmeye başladığını ve bunları ipe dizip merkezde sattığını anlatıyor. Askerlik görevini yapana kadar bu işi sürdürdüğünü ve 1958'e kadar birikim yaptığını belirtiyor. Evlenince inşaat sektöründe de çalıştığını, boş zamanlarında sepet örmeye devam ettiğini ifade ediyor.
Atasever, süreci şöyle özetliyor: "10 yaşımda bu sepetleri yapmaya başladım ve ipe dizip merkezde sattım. Askerliğe kadar devam ettim. Askerden sonra inşaat işlerine başladım. Bu şekilde bir süre çalıştım, çok evler yaptık. Yaştan dolayı inşaat işi bitti, sonradan yine sepet yapmaya başladım. Şimdi burada sepetlerimi örüyorum."
Üretimde değişim: fındık dalından plastike
Yaşının ilerlemesiyle inşaatta çalışamayan Atasever, evinin yanına kurduğu atölyede artık plastik malzemelerden sepet örüyor. Geçmişte fındık sezonlarında büyük satışlar yaptığını, mevsimde 300 tane sepet satıldığı dönemler olduğunu söylüyor; fakat zaman içinde fındık çuvalları ve torbaların yaygınlaşmasıyla taleplerin azaldığını vurguluyor.
Atasever plastik malzemeye geçişini şu sözlerle anlatıyor: "Artık plastik ile yapıyorum, daha da kolay. İlk etapta plastik sepetleri satamadım, almak istemediler. Çok dayanıklı malzeme olduğu için insanlar alıştı ve almaya başladı. Şimdi onun da devri bitiyor."
Günümüz: satmaktan çok vakit geçirmek için örüyor
Satışın azaldığını kabul eden Atasever, artık sepet örmenin önceliğinin geçim sağlamak değil, zaman geçirmek olduğunu belirtiyor. Kendi ifadesiyle: "Artık satılması için değil, vakit geçirmek için örüyorum". Yıllar boyunca inşaatta çalışıp sepet örerek yaşamını kurduğunu, çocuklarını büyütüp evlendirdiğini, şimdi ise geleneği sürdürerek hem ellerini hem de anılarını canlı tuttuğunu söylüyor.
Atasever'in anlatımı, el sanatlarının ekonomik koşullardaki değişimlerden nasıl etkilendiğine dair yerel bir örnek sunuyor; üretim teknikleri değişse de zanaata bağlılık ve ustalığın sürmesi dikkat çekiyor.
GEÇEN YILLARA GÖRE SEPETLERİ YAVAŞ ÖRDÜĞÜNÜ SÖYLEYEN ATASEVER, ÖRMESİ KOLAY OLDUĞU İÇİN ARTIK FINDIK AĞACI YERİNE PLASTİK MALZEMEYE YÖNELDİĞİNİ VE TALEBİN HER GEÇEN GÜN AZALDIĞINI BELİRTİYOR.
