Uyarı: Görmezden gelinen işaretler sonuç doğuruyor
Etik ve Toplumsal Değerler Uzmanı Prof. Dr. Esra Akın son dönemde gündeme gelen çocuklarda şiddet eğilimi örneklerine dikkat çekerek ailelere ve eğitim çevrelerine önemli uyarılarda bulundu. Akın, "Benim çocuğum yapmaz diyerek uyarıları dikkate almadığımızda sonuçlar ağır oluyor" ifadeleriyle, gözlemlenmeyen ve örtbas edilen davranış değişimlerinin toplumsal vahşete dönüşebileceğini vurguladı.
dijital dünyanın kuşaklar üzerindeki etkisi:
Akın, şiddet eğilimlerinin özellikle 12-15 yaş aralığında belirginleştiğini belirtirken, Z ve alfa kuşaklarının büyüme süreçlerini doğrudan dijital dünyanın içinde geçirdiğine dikkat çekti. Henüz okul çağında olmayan 0-3 yaş bebeklerin bile telefon kullanır hale geldiği, çocukların okul öncesinde ve okul çağında sosyal medya platformlarında varlık gösterdiği ve zararlı oyunların içinde yer alabildiği tespitini paylaştı.
Bu bağlamda, ülkemizde 15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlamalarının ve Çocuk Koruma Kanunundaki düzenlemelerle "suça sürüklenen çocuk" kavramının adli sürece uyarlanması gibi adımların gündeme geldiğini hatırlattı.
eğitimde dijital okuryazarlık zorunluluğu:
Prof. Dr. Akın, teknolojiden kaçmanın gerçekçi olmadığını; bunun yerine dijital okuryazarlığın ilkokuldan liseye kadar müfredata dahil edilmesinin zorunlu olduğunu söyledi. Ailelerin ve öğretmenlerin bu konuda yüksek farkındalık sahibi olması gerektiğini belirten Akın, dijital okuryazarlığın çocuklara hangi sitelerin ziyaret edileceği, yaşa uygun sosyal medya kullanımı ve dijital araçlarla kişisel gelişimin nasıl destekleneceği gibi pratik bilgiler kazandırdığını ifade etti.
Akın, böylece çocukların "teknolojinin zararlarından nasıl korunacaklarını" öğrenerek dijital ortamları bireysel ve akademik gelişim için güvenli hale getirebileceklerini vurguladı ve bu noktada en büyük sorumluluğun ebeveynlere düştüğünü ekledi.
aile içi tutum, rol model olma ve erken müdahale:
Uzman, çocukların karakterinin evde şekillendiğini; anne ve babanın davranışlarının çocuk tarafından model alındığını belirterek, "Evde çocuğuna şiddet uygulayan, sosyal veya mesleki yaşamında çevresindekilere zorbalık yapan, kendi evladına dahi merhamet ve vicdanla yaklaşamayan bir ebeveynin olumlu bir rol model olması beklenemez" dedi. Böyle bir ortamda büyüyen çocukların şiddeti ve vicdansızlığı normalleştireceğine dikkat çekti.
Öğretmenlerin veya çocuğun çevresindekilerin fark ettiği olumsuzlukların ailelere iletilmesi halinde sıkça karşılaşılan inkar tutumuna da işaret eden Akın, uyarıların görmezden gelinmesinin ağır sonuçlar doğurduğunu yineledi.
Son olarak, "sen çok önemlisin, kimsenin sana müdahale etmesine izin verme" gibi söylemlerin yanlış bir dünya görüşü inşa ettiğini belirten Akın, aile-öğretmen iş birliğiyle çocukların gelişiminin yakından izlenmesi, sevgi ve şefkatin hissettirilmesi ve teknolojinin risksiz kullanımı konusunda bilinçlendirilmesinin önemine vurgu yaptı.
PROF. DR. ESRA AKIN