Göç İdaresi Başkanı Hüseyin Kök: Türkiye göç yönetiminde örnek model oluşturuyor
Göç İdaresi Başkanı Hüseyin Kök, Başkanlığın kuruluşunun 13. yıl dönümü vesilesiyle yaptığı açıklamada, Türkiye'nin göç yönetiminde hukuka, insan haklarına ve milli menfaatlere dayalı, bütüncül bir yaklaşım benimsediğini söyledi. Kök, ülkenin hem düzensiz göçle mücadelede kararlı adımlar attığını hem de düzenli göç yönetiminde dijitalleşme ve kurumsal kapasiteyi güçlendirdiğini vurguladı.
Kurumsal dönüşüm ve stratejik yönelim
Kök, Göç İdaresi'nin kuruluşundan bu yana önemli bir kurumsal dönüşüm geçirdiğini belirterek, çalışmaların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Bakan Mustafa Çiftçi önderliğinde, İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldüğünü ifade etti. Başkan, Türkiye'nin göç yönetiminde "sadece göçü yöneten değil, göç yönetimine yön veren bir kurumsal yapıya" ulaştığını kaydetti.
Düzensiz göçle mücadelede insan odaklı yaklaşım
Kök, düzensiz göçle mücadelenin insan haklarına uygun, uluslararası hukuka saygılı ve kamu düzeninden taviz vermeyen bir temele dayandırıldığını söyledi. 2021-2025 Strateji Belgesi hedeflerinin yüzde 100 başarıyla tamamlanmasının bu kararlılığın somut göstergesi olduğunu belirtti ve hazırlıkları süren 2026-2030 Strateji Belgesi ve Ulusal Eylem Planı ile sürecin daha da hız kazanacağını ifade etti.
Kök, düzensiz göçle mücadelede uygulanan beş ayaklı stratejiyi; sorunların kaynağında çözüm, etkili sınır güvenliği, ülkedeki yakalama faaliyetleri, düzensiz iş gücüyle mücadele ve etkin geri gönderme mekanizmaları olarak sıraladı.
Sınır yönetimi: teknoloji ve entegrasyon
Başkan, sınır güvenliğinin fiziksel tedbirlerin ötesinde ileri teknolojiyle desteklenen proaktif ve entegre bir yaklaşımla sağlandığını belirtti. Sınır hattında güvenlik duvarları, devriye yolları ve aydınlatma sistemlerinin yanı sıra elektro-optik kuleler, sismik algılayıcılar ve insansız hava araçları gibi keşif-gözetleme unsurlarının aktif kullanıldığını vurguladı.
Kök, 2021'de faaliyete geçirilen Ulusal Koordinasyon ve Ortak Risk Analiz Merkezi (UKORAM) sayesinde düzensiz göç hareketleri ve sınır aşan risklerin daha etkin analiz edildiğini ve raporlandığını söyledi. UKORAM ile sınır yönetimi alanında ortak strateji ve risk analizi faaliyetlerinin koordinasyonunun sağlandığını belirtti.
Sınır kapılarında yapılan modernizasyon çalışmalarına değinen Kök, Kilis Çobanbey’den Hatay Cilvegözü’ne kadar kara sınır kapılarının güçlendirildiğini; 8 havalimanında INAD işlemlerinin devralınması ve "Limanlarda Tek Kart" projesiyle deniz sınır kapılarında güvenlik konseptinin yeniden kurgulandığını aktardı.
Yurt içi denetimler ve Mobil Göç Noktaları
19 Temmuz 2023'te İstanbul'da başlatılan ve kısa sürede tüm ülkeye yayılan Mobil Göç Noktası uygulamasının bugün 375 araç ve binlerce personelle sahada aktif görev yaptığını belirten Kök, yurt içindeki denetim mekanizmalarının güçlendiğini bildirdi.
Düzenli göçte dijitalleşme ve hizmetler
Kök, düzenli göç yönetiminde dijital uygulamaların önemine işaret ederek, yerli ve milli geliştirilen GÖÇBİL uygulaması, e-İkamet sistemi (2015'ten beri) ve Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) gibi çözümlerle işlemlerin hızlı, şeffaf ve güvenli şekilde yürütüldüğünü söyledi.
Uluslararası öğrenciler için Yükseköğretim Kurulu ile yapılan iş birliği sayesinde ikamet başvurularının üniversite kampüslerinde yapılabildiğini, bununla öğrencilerin Yabancı Kimlik Numarası (YKN) ve diğer resmi işlemlerini kolayca tamamladığını aktardı. Ayrıca YİMER 157 hattında beş dilde sunulan hizmetler ve mezuniyet sonrası sunulan 1 yıllık ikamet imkanı gibi uygulamaların öğrenci dostu politikaların somut örnekleri olduğunu vurguladı.
Soydaşlar, diplomasi ve gönüllü geri dönüşler
Kök, Türkiye'nin tarihi ve kültürel bağların bulunduğu topluluklara yönelik sorumluluklarını yerine getirdiğini belirterek, Ahıska Türklerinin Erzincan Üzümlü'deki iskân süreçlerinin tamamlandığını ve Bitlis Ahlat'taki çalışmaları sürdürdüklerini aktardı. Bölgesel krizler nedeniyle getirilen soydaş ve misafir topluluklara yönelik insani desteklerin devam ettiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sözlerine atıfla Kök, gönüllü geri dönüş süreçlerinin insan onuruna uygun şekilde yönetildiğini belirtti. 8 Aralık 2024 tarihinden itibaren 650 binden fazla Suriyelinin gönüllü, güvenli, onurlu ve düzenli dönüş gerçekleştirdiğini; 2016'dan beri geri dönüş yapan Suriyeli sayısının ise 1 milyon 390 bini geçtiğini kaydetti. Geri dönüşlerin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) gözleminde ve uluslararası standartlara uygun olarak yürütüldüğü ifade edildi.
Gelecek yönelimleri
Kök, göç yönetiminde uluslararası iş birliği ve gelişmelerin yakından takip edildiğini, proaktif bir yaklaşım sergilendiğini ve ilgili kurumlarla etkin koordinasyonun sağlandığını belirterek, "Kuruluşumuzun 13. yılında edindiğimiz tecrübe ve güçlü kurumsal kapasiteyle hem vatandaşlarımızın huzur ve güvenliğini hem de ülkede bulunan yabancıların hak ve hukukunu gözeten bir göç yönetimi anlayışını sürdürmeye kararlılıkla devam edeceğiz" dedi. Kök, Türkiye'nin göç yönetimindeki kurumsal kapasitesini ve dünyaya örnek model olma vizyonunu daha da ileri taşıma kararlılığını yineledi.
Göç İdaresi Başkanı Kök: "Türkiye, göç yönetiminde küresel ölçekte örnek bir model ortaya koyuyor"
