Diyabette erken tanı ve düzenli takip hayati önemde:
Medline Adana Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı ve Türkiye Diyabet Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Dr. Yunus Coşkun, diyabette erken tanı ve düzenli takibin hastalığın kontrolünde kritik rol oynadığını belirtti. Coşkun, "Ülkemizde 4,4 milyon yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor" uyarısında bulunarak, belirtinin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini aktardı.
Belirti vermeyen sessiz ilerleyiş:
Diyabet, özellikle Tip 2 diyabet, uzun süre belirgin şikayet olmadan ilerleyebilir; kişi kendisini sağlıklı hissederken metabolik bozukluklar devam edebilir. Bu nedenle ailede diyabet öyküsü olanlar, fazla kilolu veya karın çevresinde yağlanma olanlar, hipertansiyon hastaları ve kolesterol yüksekliği bulunan kişiler mutlaka değerlendirilmelidir. Yayınlanmış uluslararası kılavuzlar, risk faktörü olmasa bile yetişkinlerde 35 yaşından itibaren diyabet taraması önermektedir. Risk faktörleri varsa tarama daha erken dönemde başlatılmalıdır.
Prediyabet, kan şekerinin normalin üzerinde ancak diyabet tanı sınırına ulaşmamış olduğu dönemdir. Bu evrenin erken tespiti önemlidir; zamanında müdahale edilirse Tip 2 diyabet gelişme riski anlamlı ölçüde azaltılabilir.
Önleme ve bireysel yönetim önerileri:
Coşkun, prediyabet ve fazla kilo durumunda uygulanabilecek bilimsel olarak etkin yaklaşımları şu şekilde sıraladı: vücut ağırlığının yaklaşık %5-7 oranında azaltılması, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının kazanılması. Ayrıca bireyin sadece kan şekeri değil; kilo, bel çevresi, tansiyon, kolesterol ve diğer metabolik risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Diyabet tedavisindeki güncel yaklaşımın yalnızca kan şekerini düşürmekten ibaret olmadığına dikkat çeken Coşkun, iyi bir diyabet yönetiminin kalp-damar sağlığı, böbrek fonksiyonları, kilo, tansiyon ve kolesterol gibi pek çok unsuru birlikte ele aldığını; tedavinin hastanın eşlik eden hastalıklarına ve bireysel risklerine göre planlanması gerektiğini belirtti.
Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı Diyabet Atlası'na göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de 20-79 yaş grubundaki yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabet ile yaşıyor. Tahminlere göre bu kişilerin yaklaşık %45,5'i, yani yaklaşık 4,4 milyon kişi henüz diyabet tanısı almamış durumda. Bu veriler, erken tanı ve yaygın taramanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Sonuç olarak Dr. Coşkun, diyabeti fark etmenin beklenmemesi, risk gruplarının taranması ve yaşam tarzı müdahalelerinin yaygınlaştırılmasının kritik olduğunu belirterek herkesi düzenli sağlık kontrollerine çağırdı.
İÇ HASTALIKLARI UZMANI DR. YUNUS COŞKUN, DİYABETTE ERKEN TANI VE DÜZENLİ TAKİBİN HASTALIĞIN KONTROLÜNDE KRİTİK ROL OYNADIĞINI SÖYLEYEREK, "ÜLKEMİZDE 4,4 MİLYON YETİŞKİN DİYABET HASTASI OLDUĞUNU BİLMİYOR" DEDİ.
