Elektronik sigara algısına bilimsel yanıt
Renkli tasarımları ve aromalarıyla gençler arasında hızla yaygınlaşan elektronik sigaralar, sıkça 'zararsız' veya 'sadece su buharı' olarak algılanıyor. Ancak Ağustos 2026'da yayımlanan uluslararası bir derleme, bu algıyı çürüten güçlü veriler sundu. Araştırmacılar 14 binden fazla bilimsel makaleyi taradı ve kriterleri karşılayan 81 çalışmanın verilerini 0-19 yaş grubunda analiz etti. Sonuçlar, bu ürünlerin akciğer sağlığı ve nikotin bağımlılığı üzerinde belirgin olumsuz etkiler taşıdığını gösterdi.
Gençlerde solunum şikayetleri ve klinik etkiler:
Derlemede elektronik sigara kullanan çocuk ve gençlerde öksürük, hırıltılı solunum, bronşit benzeri yakınmalar ve astım alevlenmeleri daha sık bildirildi. Kullanımın süresi ve sıklığı arttıkça klinik tablonun ağırlaşabildiği vurgulandı. Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, 'Elektronik sigaralar duman çıkarmasa da çıkarılan şey sadece su buharı değildir. Aerosol; nikotin, ince partiküller ve çeşitli kimyasallar içerir' diyerek akciğerlerin temel ihtiyacının sadece temiz hava olduğunu hatırlattı.
Nikotin bağımlılığı ve ileride sigaraya başlama riski:
Gelişim çağındaki ergen beyninin nikotine karşı yüksek duyarlılığı olduğu, yeni nesil cihazlarda kullanılan nikotin tuzlarının inhalasyonu kolaylaştırdığı belirtildi. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, 'Cihazların birkaç kez denenmesi merakla başlayıp hızla nikotin bağımlılığına dönüşebiliyor' uyarısında bulundu. Derlemedeki çalışmalar ayrıca elektronik sigara kullanan daha önce sigara içmemiş gençlerin ilerleyen dönemde klasik sigaraya başlama olasılığının arttığını gösterdi.
Ailelere ve sağlık çalışanlarına öneriler:
Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, ebeveynlerin cezalandırıcı yaklaşımlar yerine açık iletişimi seçmesi gerektiğini vurguladı. Ailelerin çocuklarına nikotinin bağımlılık yapıcılığını ve aerosolün akciğere potansiyel zararlarını açıklaması önerildi. Ayrıca sağlık çalışanlarının gençlerde yalnızca 'klasik sigara' sorgulaması yapmakla yetinmemesi; elektronik sigara ve diğer vaping ürünlerinin kullanımının da mutlaka sorgulanması gerektiği belirtildi.
Derlemenin bulguları, gençler için doğru kıyaslamanın 'elektronik sigara mı, klasik sigara mı' değil; 'elektronik sigara mı, yoksa hiç nikotin kullanmamak mı' olduğuna işaret ediyor. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık'ın vurguladığı gibi, gençler için en güvenli seçenek hiç başlamamaktır çünkü akciğerler ürünün elektronik olup olmadığıyla ilgilenmez; ihtiyaç duydukları tek şey temiz havadır.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN UZM. DR. MERDA ERDEMİR IŞIK
