Genç yaşlarda artan kalp krizi riski
Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin hayatını kaybetmesine yol açan kalp ve damar hastalıkları, tüm ölümlerin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2024'te kaydedilen yaklaşık 490 bin ölümün %28'i kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandı. Uzmanlar, bu hastalıkların Türkiye'de Avrupa ülkelerine kıyasla ortalama 10 yıl daha erken ortaya çıktığına dikkat çekiyor.
Memorial Antalya Hastanesi Kardiyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. R. Emre Altekin, 29 Eylül Dünya Kalp Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, koroner kalp hastaları arasında 40 yaş altı oranının geçmişte %10-15 seviyesinden bugünlerde %15-20'ye yükseldiğini belirtti. Altekin, kalp krizi geçirenlerin yaklaşık %18'inin 50, %11'inin ise 45 yaş altında olduğuna işaret ederek, vakaların 30'lu yaşlarda ve hatta 20'li yaşların sonlarında da görülebildiğini vurguladı.
Risk faktörleri ve kimlerin dikkat etmesi gerekiyor
Uzmanlar, kalp hastalıklarının ortaya çıkmasında en önemli etkenler arasında tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, kronik stres ve hareketsiz yaşamı sıralıyor. Ayrıca ileri yaş, erkek cinsiyet ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü olanların riskinin daha fazla olduğu belirtiliyor. Prof. Dr. Altekin, yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol gibi sorunların erken tespit edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.
Bilimsel veriler, kalp ve damar hastalıklarının yaklaşık %80'inin değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrolüyle önlenebileceğini gösteriyor. Bu nedenle özellikle genç erişkinlerin de yaşam tarzı ve düzenli sağlık taramaları konusunda bilinçli olması gerektiği vurgulanıyor.
Yaşam tarzı önerileri
Kalp sağlığını korumaya yönelik pratik öneriler arasında tütün ürünlerinden tamamen uzak durmak, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek, tam tahıllar, balık, baklagiller ve kuruyemişleri tercih etmek bulunuyor. Doymuş yağ, tuz, ilave şeker ve aşırı işlenmiş gıdaların tüketiminin azaltılması tavsiye ediliyor.
Fiziksel aktivitenin önemi de öne çıkıyor; Prof. Dr. Altekin haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını öneriyor. Sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve alkol tüketiminin sınırlandırılması da kalp sağlığını olumlu etkiliyor. Bu yaşam tarzı değişikliklerinin kalp ve damar hastalıklarına bağlı olayların riskini yaklaşık %30-40 oranında azaltabildiği bildiriliyor.
Tıbbi takip ve toplumsal önlemler
Kalp hastalıklarından korunmada bireysel önlemler kadar düzenli tıbbi takip de kritik. Hipertansiyonun düzenli takibi, kolesterol seviyelerinin izlenmesi ve diyabet hastalarının kan şekeri kontrolünü sürdürmesi gerekiyor. Prof. Dr. Altekin, özellikle 40 yaş ve üzerindeki bireylerin ve risk faktörü taşıyanların kardiyovasküler risk değerlendirmesini düzenli yaptırmasını öneriyor.
Toplumsal düzeyde ise tuz ve trans yağ tüketiminin azaltılması, tütünle mücadele programlarının güçlendirilmesi, hipertansiyon ve diyabet tedavi uygulamalarının yaygınlaştırılması ve temel ilaçlara erişimin artırılması gibi politika adımları kalp sağlığının korunmasına katkı sağlayacak önemli unsurlar olarak öne çıkıyor.
Sonuç olarak, kalp krizleri yalnızca ileri yaş sorunu değil; 20'li ve 30'lu yaşlardaki bireyler de risk altında. Erken tanı, düzenli sağlık kontrolleri ve sürdürülebilir yaşam tarzı değişiklikleri, bu riski azaltmada temel araçlar olarak öne çıkıyor.
MEMORİAL ANTALYA HASTANESİ KARDİYOLOJİ BÖLÜMÜ'NDEN PROF. DR. R. EMRE ALTEKİN
