Barış Kurulu yol haritasını açıkladı:
Gazze Şeridi’ndeki çatışmaları sonlandırmak amacıyla kurulan Barış Kurulu, ABD Başkanı Donald Trump tarafından önerilen barış planının uygulanmasına ilişkin 15 maddelik yol haritasını yayımladı. Metin, 7 Ekim 2023’te başlayan yoğun hava saldırıları sonrası barış sağlama hedefiyle hazırlanmış olup, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararına bağlılık şartını ön plana koyuyor.
İlk beş madde: prensipler:
Yol haritasının ilk beş maddesi sürecin temel ilkelerini belirliyor. Buna göre taraflar, Trump’ın Gazze Barış Planı ile BM Güvenlik Konseyi kararına bağlı kalacak; süreç İsrail’in tam çekilmesi, Gazze’nin yeniden inşası ve nihai olarak bir Filistin devletine ulaşacak siyasi yol hedefini taşıyor. Taraflar askerî faaliyetleri durduracak ve yol haritasının takvimi 14 gün içinde hazırlanacak. Sürecin yürütülmesi için Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi göreve başlayacak ve taraf yükümlülükleri uluslararası bir komite tarafından teyit edilecek.
Her aşamadan sonraki aşamaya geçiş, önceki aşamaların yerine getirildiğinin Uluslararası Doğrulama Komitesi tarafından teyidiyle mümkün kılınacak; bu komite aynı zamanda ihlalleri de izleyecek. Ayrıca Hamas ve diğer grupların yönetimi komiteye devretmesi ve komite çalışmalarına müdahale etmemesi şartı konuldu. Kamu hizmetlerinin devamı, çalışan hakları ile mali ve idari denetim görevleri de komitenin sorumluluğunda; bu çerçevede 400 milyon dolara kadar meşru borç ve yükümlülükler değerlendirilecek.
Güvenlik adımları:
Yol haritasının 6–11. maddeleri güvenlik düzenlemelerini ayrıntılı hale getiriyor. Gazze, "tek otorite, tek hukuk, tek silah" ilkesiyle yönetilecek; komite Filistin hukuku, uluslararası standartlar ve iyi yönetişim ilkelerine göre çalışacak. Yeni eğitilen personel mevcut polis teşkilatına katılacak, tüm polisler güvenlik incelemesinden geçirilecek; uygun bulunmayanlar sivil görevlere veya emekliliğe yönlendirilecek ve polis silahları komitenin denetimine verilecek.
Ağır silahlar, silah depoları, üretim tesisleri ve tüneller belli bir takvimle aşamalı olarak kullanımdan çıkarılacak; bu süreç İsrail’in aşamalı çekilmesiyle bağlantılı olacak. Son aşamada Gazze’de silah bulundurma ve denetleme yetkisi yalnızca komiteye ait olacak. Bireysel silahlar Filistin yasalarına tabi olacak ve ruhsat, kayıt veya iptal yetkisi yalnızca Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nde toplanacak. Silahlı gruplara ait silahlar komitenin denetiminde depolanacak ve bu grupların üyeleri polis veya güvenlik teşkilatına alınmayacak. Ayrıca bir Toplumsal Barış Anlaşması ile şiddet, intikam eylemleri ve askeri gösterilerin sona erdirilmesi hedefleniyor.
Uluslararası istikrar gücü ve çekilme:
Yol haritasının 12–14. maddeleri Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) ile İsrail güçlerinin çekilmesini düzenliyor. Geçici olarak konuşlandırılacak ISF, İsrail ve Filistin kontrolündeki alanları ayıracak, ateşkesi denetleyecek, Filistin polisini eğitecek ve insani yardımın güvenli ulaştırılmasını sağlayacak; ancak polislik yetkisi üstlenmeyecek. İsrail güçleri, silahsızlandırma sürecine bağlı ve üzerinde anlaşılacak bir takvim doğrultusunda Gazze Şeridi’nden aşamalı ve nihai olarak çekilecek; kimsenin zorla yerinden çıkarılmaması ilkesine vurgu yapıldı. Gazze içindeki güvenlik olaylarının sorumluluğu Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’ne devredilecek.
Yeniden inşa ve finansman:
Yol haritasının 15. maddesi yeniden inşa sürecini kapsıyor. Gazze’nin yeniden inşası ve gerekli mali kaynakların tedariki, Barış Kurulu ile Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi tarafından hazırlanan ve denetlenen plan ve takvimlere göre yürütülecek. Bu düzenleme, sürecin hem güvenlik hem de insani boyutlarının uluslararası gözetim ve doğrulama mekanizmalarıyla bütünleşmesini öngörüyor.
Yol haritası, aşamalı geçişler ve uluslararası teyit mekanizmaları aracılığıyla sürecin izlenmesini öngörse de uygulamanın sahadaki dinamiklere nasıl yanıt vereceği, tarafların taahhütlerinin hayata geçirilmesiyle belirlenecek.
