Gazze: Bir Soykırımın Anatomisi kitabıyla iki yıllık sürecin vaka bazlı kaydı
Orhan Turan'ın 'Gazze: Bir Soykırımın Anatomisi' adlı çalışması, 7 Ekim 2023'ten 10 Ekim 2025'e kadar süren dönemi vaka bazlı olarak ilk kez bir Türk gazeteci tarafından belgeliyor. Kitap, gün gün kaydedilen olayların yanı sıra bu yıkımı mümkün kılan tarihsel, teolojik, kültürel ve politik dinamiklere odaklanıyor.
Belgeleme yöntemi ve kaynaklar
Çalışma, Birleşmiş Milletler raporları, Gazze'deki resmi kurumlar, uluslararası ajanslar ve birincil kaynaklar üzerinden vaka bazlı belgelemeler sunuyor. Yazar, daha önce kısmi veya sınırlı çalışmaların bulunduğu alanda, iki yıllık kesintisiz bir kayıt tutma ve vaka analizini bir araya getiriyor.
Tarihsel arka planı aydınlatma
Kitap dört bölümde, Kenan diyarlarından Roma'ya, İslam fetihlerinden Osmanlı hâkimiyetindeki dönemlere, İngiliz Manda yönetiminden 1948'de İsrail'in ilanına ve günümüze uzanan işgal sürecine kadar geniş bir tarihsel arka plan sunuyor. Amaç, saha olaylarını yalnızca anlık şiddet aktları olarak değil, uzun süreli süreçlerin sonucu olarak konumlandırmak.
Vaka bazlı katliamlar ve sayısal bilanço
Metin, El-Ehli Baptist Katliamı, Aziz Porphyrios Kilisesi Katliamı, Cibaliye Katliamı, El-Fahura Katliamı, El-Mağazi Katliamı, Şifa Hastanesi Katliamı, Han Yunus Katliamı, Deir el-Belah, Burayc Okul Katliamı, Nabulsi Kavşağı Katliamı, Refah Katliamı, World Central Kitchen Katliamı, Nusayrat Katliamı gibi vaka bazlı olayları belgeleyerek binlerce sivilin hedef alındığını kaydediyor.
Kitapta yer alan sayısal veriler arasında 67.211 teyitli şehit, enkaz altındakilerle birlikte 100.000'in üzerinde kayıp ve 169.961 yaralı bulunuyor. 20.000'den fazla çocuk katledildiği, 1.000 bebeğin bir yaşına ulaşamadan hayatını kaybettiği; 1.722 sağlık çalışanı ve 433 gazeteci'nin hedef alınarak öldürüldüğü ifade ediliyor. Gazze'deki konutların %92'sinin yıkıldığı ve 1,4 milyon kişinin evsiz kaldığı belirtiliyor. Ayrıca 44.000 çocuk yetim, 19.000 kadın dul kaldı. Kitap, bu rakamları İsrail'in ABD desteğiyle yürüttüğü iddia edilen bir halkı yok etme projesinin dökümü olarak sunuyor.
Amalek emri ve teolojik zemin
Kitap, 28 Ekim 2023'te Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a ilişkin bir ifade içermemekle beraber, 28 Ekim 2023'te Netanyahu'nun ordusuna yönelik Tevrat kaynaklı 'Amalek'i yok et' emrinin sahada etnik temizlik biçimine nasıl dönüştüğünü ve bu doğrultuda 2.483 ailenin soy bazlı yok edilme iddialarını aktarıyor. Metin, tahrif edilmiş kutsal metinlerden beslenen bir ideolojik nefreti soykırım sürecinin temelinde gösteriyor.
Generaller Planı ve askeri strateji
Çalışma, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi eski Başkanı Giora Eiland tarafından hazırlanan ve Ekim 2024'te Netanyahu hükümeti tarafından devreye alındığı belirtilen 'Generaller Planı'nı detaylandırıyor. Kitap, planın Gazze'nin kuzeyinde kalan sivilleri insani yardımdan mahrum bırakarak teslim olmaya zorlamayı, bölgenin insansızlaştırılmasını ve açlığın bir 'imha aracı' olarak kullanılmasını hedeflediğini belgelediğini öne sürüyor.
Planın unsurlarından bir kısmının CIA tarafından planlandığı, kara operasyonlarında Felluce'de uygulanan taktiklerin ise ABD'li Korgeneral James Glynn tarafından entegre edildiği iddiası kitapta yer alıyor. Kitap, Glynn'in 26 Ekim 2023'te 'danışman' sıfatıyla gönderildiği İsrail'de Irak'taki uygulamalarını Gazze operasyonlarına nasıl taşıdığını vaka bazlı anlatıyor.
UNRWA, yardım yapıları ve iddia edilen istihbarat ağları
Kitap, İsrail'in 28 Ekim 2024 tarihinde Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nı (UNRWA) resmen 'terör örgütü' ilan ettiğini ve kuruluşun Doğu Kudüs, Batı Şeria ile Gazze'deki faaliyetlerini yasakladığını belirtiyor. Ayrıca CIA planlamasıyla kurulduğu iddia edilen Gaza Humanitarian Foundation (GHF) adlı yapı ve eski CIA istasyon şefi Philip Reilly tarafından oluşturulan ağın, yardım dağıtım noktalarını istihbarat ve infaz alanına çevirdiği iddiası aktarılıyor.
Kitap, bunun en kanlı örneklerinden biri olarak 29 Şubat 2024'te Nablusi Kavşağı'nda yaşandığı belirtilen ve 'Un Katliamı' olarak adlandırılan olayda 118 kişinin öldürüldüğünü kaydediyor.
İdeolojik kod, küresel ilişki ve diplomatik boyut
Metin, soykırım iddiasının ideolojik kodlarını Başbakan Netanyahu'nun askerlerine verdiği emirler ve Tevrat'a yapılan atıflarla ilişkilendiriyor. Aynı zamanda ABD'nin rolüne dair şu iddiaları aktarıyor: İsrail'e sağlanan 38 milyar dolarlık fon ve 26 milyar dolarlık ek paket gibi mali destekler ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde altı kez veto kullanılarak uluslararası yaptırımların engellenmesi.
Son bölüm ise kitapta vahşeti besleyen ideolojik, siyasi, ekonomik ve diplomatik mekanizmaları tüm açıklığıyla ortaya koyduğunu belirtiyor. Yazar, saha vakalarını tarihsel ve kurumsal arka planla ilişkilendirerek okuyucuya kapsamlı bir analiz sunmayı amaçlıyor.
İSRAİL’İN GAZZE’YE YÖNELİK 2 YIL SÜREN SOYKIRIMI, "GAZZE: BİR SOYKIRIMIN ANATOMİSİ" ADIYLA DÜNYADA İLK KEZ BİR TÜRK GAZETECİ TARAFINDAN BELGELENEREK KİTAPLAŞTI. SOYKIRIM VAKALARINI GÜN GÜN BELGELEYEN KİTAP, VAHŞETİ MÜMKÜN KILAN TARİHİ, İDEOLOJİK VE POLİTİK DİNAMİKLERİ DE ELE ALARAK, SOYKIRIMIN ANATOMİSİNİ ORTAYA KOYUYOR.
