Gabar, enerji bağımsızlığı ve bölge için umut vaat ediyor
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Genç Diplomasi Derneği tarafından düzenlenen Bosphorus Diplomasi Forumunda (BDF26) katıldığı panelde Türkiye'nin enerji politikalarını ve Gabar projesinin bölgeye etkilerini anlattı. Panelde BDF26 Kurumsal İletişim Koordinatörü Salih Emre Şahin, Komite Moderatörü Elif Rana Durdu ve Genç Diplomasi Derneği Başkan Yardımcısı Ömer Tayyip Erdoğan'ın sorularını yanıtladı.
enerjinin stratejik önemi:
Bayraktar, enerjinin bireylerden devletlere kadar her yapının iş yapabilme kabiliyetiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Enerjisiz bir hayatın mümkün olmadığını, dolayısıyla enerji arz güvenliğinin ve yerli kaynak üretiminin bir ülkeye ciddi göreceli avantaj sağladığını ifade etti. Temiz ve yenilenebilir kaynakların öncelenmesinin hem ekonomik hem çevresel kazanımlar getireceğini vurguladı. Türkiye'nin 2022'de yaklaşık 100 milyar dolar dış ödeme yaptığını hatırlatarak, bu kaynağın içeride kalmasının ekonomik etkisinin büyük olacağını söyledi.
Bayraktar ayrıca küresel risklere dikkat çekti; İran çevresindeki çatışmaların Hürmüz Boğazı güzergâhındaki akışları etkilediğini, Türkiye'nin o dönem yüzde 10 oranında enerji ihtiyacını Hürmüz geçişli tedarikle karşıladığını ve daha yüksek oranlarda bağımlılığı olan ülkelerin sıkıntı yaşayabileceğini ifade etti.
dışa bağımlılığı azaltma yolları:
Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığı azaltma hedefinin birden fazla koldan yürütüldüğünü belirten Bayraktar, 2035 perspektifinden planlanan adımları şu başlıklar altında sıraladı: yerli petrol ve doğalgaz kaynaklarının işletilmesi (Sakarya Gaz Sahası, Karadeniz'deki keşifler, Gabar'daki petrol çalışmaları), yenilenebilir enerji yatırımları, nükleer enerji projeleri ve tüketim yönetimi ile ulaşımda dönüşüm.
Tüketimi dönüştürme bağlamında ulaştırmada elektrik kullanımının şu an için çok sınırlı olduğunu, Türkiye'nin ulaştırmada sadece binde beş oranında elektrik kullandığını söyledi. Hedeflerinin 2035'e kadar 8 ila 10 milyon elektrikli araç ile ulaştırmayı dönüştürmek olduğunu ve özellikle yerli üretimle bunun daha anlamlı hale geleceğini belirtti. Bu dönüşümün, enerji kaynaklı cari açığı azaltma ve uzun vadede sıfıra yaklaştırma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
gabar'ın toplumsal ve bölgesel etkisi:
Bayraktar, Gabar'ı sadece bir enerji projesi olmaktan öte bölgenin sosyal dokusuna dokunan bir girişim olarak tanımladı. Gabar'ın yıllarca terörle anılan bir bölge olduğunu, Meclis'te atılan adımlar ve Terörsüz Türkiye vizyonu ile bu algının değiştiğini söyledi. Geçtiğimiz yıl 19 Mayıs'ta gençlerle yapılan yürüyüşe değinerek, bugün bölgede 3 bin 500'ün üzerinde gencin sahalarda çalıştığını, çoğunluğunun Şırnaklı gençler ve çevre illerden gelenler olduğunu aktardı.
Bayraktar'ın ifadesiyle, petrol bulunmasının ekonomik değeri büyük olsa da esas öneminin o bölgedeki gençlerin, ailelerin hayatına dokunması ve alternatif iş imkânları yaratması olduğu belirtildi. Bu bağlamda Gabar'ı, Bakanlığın "göz bebeği projelerimizden bir tanesi" olarak nitelendirdi.
küresel enerji adaleti ve erişim sorunları:
Panelde küresel enerji adaletsizliğine de dikkat çekildi. Bayraktar, dünyada yaklaşık 700 milyon insanın elektriğe erişimi olmadığını, 2 milyarın üzerindeki nüfusun geleneksel pişirme yöntemleri kullandığını hatırlattı. Kişi başı elektrik tüketimindeki uçurumlara örnek vererek Amerika'da yıllık ~14 bin kWh, Türkiye'de ~4 bin kWh tüketim olduğunu, dünya ortalamasının da yaklaşık 4 bin kWh seviyesinde bulunduğunu söyledi. Bu dengesizliklerin sağlık, hijyen ve ekonomik fırsatlar üzerinde doğrudan etkisi olduğuna dikkat çekti.
Bayraktar, Türkiye'nin uluslararası platformlarda özellikle Sahra Altı Afrika'nın elektrik erişimi konusunu gündeme taşıdığını ve bu konunun COP gibi büyük zirvelerde de önem arz ettiğini belirtti.
Programa AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) üyesi ve eski futbolcu Mesut Özil'in yanı sıra çok sayıda yerli ve yabancı davetli katıldı.
SALI GÜNÜ BAŞLAYAN FORUMUN 3'ÜNCÜ GÜNÜNDE GENÇLERLE BİR ARAYA GELEN BAKAN BAYRAKTAR, "KÜRESEL SİSTEMİN KIRILMA NOKTASI: ENERJİ DİPLOMASİSİ" İSİMLİ PANELDE SORULARI YANITLADI
