Panelin çerçevesi ve katılımcılar
COP31 kapsamında düzenlenen "Endüstriyel Dayanıklılık Perspektifinden Yeşil Çelik Dönüşümü ve Yenileyici İş Modelleri" başlıklı panelde, çelik sektörünün yeşil dönüşümü ve uluslararası rekabet ele alındı. Panelde Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Başkanı Fuat Tosyalı konuşmacı olarak yer aldı; moderatörlüğü TÇÜD Genel Sekreteri Dr. M. Veysel Yayan yaptı. Ayrıca World Steel Association Genel Direktörü Clare Broadbent, EUROFER Genel Direktörü Axel Eggert ve Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu panele katıldı.
Karbon ölçümü, finansman ve adil ticaret bir bütün olmalı:
Tosyalı, sektörün hedef açıklamalarının ötesine geçilerek bu hedeflere nasıl ulaşılacağının konuşulması gerektiğini belirtti. “Karbonun doğru ölçülmesini, dönüşümün finansmanını ve adil ticareti birbirinden ayıramayız” diye konuşan Tosyalı, tesis ve üretim hatlarında gerçekleştirilen dönüşümlerin ciddi sermaye gerektirdiğine dikkat çekti. Üreticinin kendi ülkesinde ödediği karbon bedelinin uluslararası sistemde karşılığının bulunmasını savundu ve aynı karbon için tekrar tekrar bedel ödetilemeyeceğini söyledi.
Karbon gelirlerinin miktarından önce bu gelirlerin kaç ton emisyonu gerçekten azalttığına bakılması gerektiğini vurgulayan Tosyalı, temiz enerji, verimlilik, DRI teknolojileri ve uygun koşullarda hidrojen yatırımlarının finansmanında bu bakış açısının belirleyici olacağını ifade etti.
İklim politikalarının ölçütü: gerçek emisyon azalımı
Tosyalı, ticaret politikalarının iklim hedefleriyle çelişmemesi gerektiğini savundu. “İklim politikalarının ölçütü ticaret değil, gerçek emisyon azaltımı olmalı” diyen Tosyalı, menşe esaslı sınırlamalardan ziyade ürünün gerçek performansına göre karar verilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’de 2025 verilerine göre ham çeliğin yüzde 72,2’sinin elektrik ark ocağında üretildiğini; AB’de bu oranın yüzde 45,8, Çin’de ise yüzde 89,4 olduğunu hatırlattı. Ayrıca Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin 2022 çalışmasına göre AB’nin Türkiye’ye kıyasla yüzde 31 daha yüksek emisyon verisine sahip olduğu ve Çin’in daha da yüksek emisyonlu üretim gerçekleştirdiği verilerini paylaştı.
Tosyalı, temiz üretime yatırım yapan tesislerin uluslararası pazarlara erişiminin engellenmemesi ve düşük karbonlu ürünlere kapının geniş tutulması gerektiğini belirtti; yeni kotalarla temiz üretimin pazarının daraltılmaması gerektiğini savundu.
Hammadde güvenliği ve coğrafi strateji
Hurda bazlı üretimin döngüsel ekonomi ve emisyon azaltımında önemine vurgu yapan Tosyalı, dünyanın tüm çelik ihtiyacının hurdayla karşılanamayacağını, cevherden üretimin de devam etmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin 2025’te yaklaşık 18,7 milyon ton demir-çelik hurdası ithal ettiğini belirterek, bunun sanayi ve tedarik güvenliği boyutuna dikkat çekti.
Tosyalı, iki yönlü strateji önerdi: yurt içi hurdayı daha iyi toplamak, ayrıştırmak ve kaliteyi artırmak; aynı zamanda DRI, HBI ve Cold DRI gibi alternatif metalik hammaddelere erişimi güçlendirmek. Amaç, karbon bağımlılığını azaltırken hammadde bağımlılığına kapılmamaktı. Temiz üretim, rekabetçi maliyet ve tedarik güvenliği aynı stratejinin parçası olmalı dedi.
Türkiye-AB iş birliği çağrısı:
Tosyalı, farklı coğrafyalarda entegre bir sanayi ağı kurmanın önemini anlattı ve Tosyalı Grubu’nun Cezayir’de DRI tesisleri ile Libya’daki Cold DRI yatırımını bu zincire örnek gösterdi. Yatırımların coğrafi koşullara bağlı olduğunu; enerji fiyatı, cevhere erişim ve lojistik gibi gerçek fizibilite kriterlerinin belirleyici olduğunu vurguladı.
Son olarak, Türkiye’nin düşük karbonlu üretim kapasitesini Avrupa’nın sanayi ve teknoloji gücüyle birleştirmenin her iki tarafın rekabet gücünü artıracağını söyleyen Tosyalı, AB’den Türkiye’ye pozitif ayrımcılık ve kotaların artırılması talebinde bulundu. “Yeşil dönüşümü birbirimize rağmen değil, birlikte başarmalıyız” çağrısıyla konuşmasını tamamladı.
TOSYALI HOLDİNG YÖNETİM KURULU BAŞKANI VE TÜRKİYE ÇELİK ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ (TÇÜD) BAŞKANI FUAT TOSYALI (ORTADA), COP31 KAPSAMINDA KÜRESEL ÇELİK ENDÜSTRİSİNİN GELECEĞİNE YÖN VEREN KONULARIN ELE ALINDIĞI "ENDÜSTRİYEL DAYANIKLILIK PERSPEKTİFİNDEN YEŞİL ÇELİK DÖNÜŞÜMÜ VE YENİLEYİCİ İŞ MODELLERİ" BAŞLIKLI PANELDE KONUŞMACI OLARAK YER ALDI.