Uyarı ve temel bulgu:
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, şekerli içeceklerde yüksek oranda bulunan früktozun kanser biyolojisi üzerinde dikkat çekici etkileri olabileceğini belirtti. Son dönemde yayımlanan bir deneysel çalışma, özellikle yumurtalık kanseri modeli üzerinden yürütülen incelemelerde früktozun bazı hücresel yolları etkinleştirebildiğine işaret etti.
Çalışmada, kemoterapi sonrasında yaşamını sürdüren ancak bölünmeyen bazı kanser hücrelerinin çevrelerine früktoz salgılayarak komşu hücrelerde hareket kabiliyeti ve yayılma eğilimini arttırdığı tespit edildi. Araştırma Nature Aging dergisinde yayımlandı ve elde edilen veriler deneysel modellerle sınırlı kaldı.
Deneysel sonuçlar ne söylüyor:
Deneysel modeldeki önem taşıyan nokta, früktozu dışarıya salgılayan hücrelerin komşularına "yayıl" sinyali göndererek hücresel davranışı değiştirmesi oldu. Yüksek miktarda dışarıdan alınan früktozun da benzer biyolojik yolları aktive edebildiği gözlendi; bu durum, hazır gıdalardan ve tatlandırılmış içeceklerden alınan früktozun potansiyel etkilerine dair kaygıları artırıyor.
Prof. Dr. Uğur Coşkun, bu bulguların deneysel modellere dayandığını ve yüksek früktoz tüketiminin insanlarda doğrudan metastazı artırdığının henüz kesin kanıtlanmadığını vurguladı. Bulgular, beslenme alışkanlıklarının tümörde davranış değişikliklerine katkıda bulunabileceğine dair araştırma alanını genişletiyor.
Beslenme önerileri ve farkındalık:
Uzman, özellikle şekerli gazlı içecekler, enerji içecekleri ve yüksek früktozlu mısır şurubu ile tatlandırılmış hazır gıdalar konusunda dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Hazır meyve suları, paketli atıştırmalıklar, bisküvi, kek ve şekerlemeler yüksek katma früktoz içerebiliyor.
Ancak Prof. Dr. Coşkun, doğal meyvelerin lif, vitamin ve antioksidan içerikleri nedeniyle aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Mevcut bilimsel veriler meyve tüketimini değil, katma şeker ve özellikle yüksek früktoz içeren işlenmiş gıdaların sınırlandırılmasını destekliyor.
Sonuç olarak, şekerli içecekler ve yüksek miktarda katma früktoz içeren işlenmiş gıdalardan uzak durmanın, hem genel sağlık hem de kanserden korunma açısından akılcı bir tercih olduğu vurgulanıyor.
