File sistemi Terme ve Samsun'da yaygınlaşıyor:
Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, fındık hasadında kullanılan file sisteminin işçilik maliyetlerini önemli oranda azalttığını ve ürün kalitesini iyileştirdiğini açıkladı. Samsun genelinde 2026 yılı için 1.250.729 dekar alanda fındık üretimi yapılıyor ve yaklaşık 110 bin ton ürün bekleniyor. Terme ilçesinde ise toplamda yaklaşık 325 bin dekar üretim alanı bulunuyor; bunun 310 bin dekarı verim çağına ulaşmış durumda ve 2026 rekolte tahmini Terme için 25.662 ton olarak hesaplandı.
Nasıl uygulanıyor ve sağladığı tasarruflar:
Uygulamada bahçe temizliği yapıldıktan sonra sıra aralarına file seriliyor; olgunlaşan fındık dallardan dökülerek filenin üzerine geliyor ve bu fileler toplanıp ürün doğrudan patoza gönderiliyor. Yılmaz, hasat işçiliğinin fındık maliyetleri içinde en büyük payı tuttuğunu, file kullanımının ise hasat işçiliğini azaltarak maliyeti aşağı çektiğini belirtti. Bu yöntemin işçilik maliyetinde yüzde 70’e varan tasarruf sağladığını vurguladı ve bunun üreticinin karlılığını doğrudan artırdığını söyledi.
Üretici deneyimleri ve saha gözlemleri:
Terme ilçesinde file yöntemini bu yıl ilk kez deneyen üreticilerden Fehmi Öktem, 12 bin metrekarelik bahçede uygulamayı denediklerini ve önceki yıllarda 60 işçiyle yürüttükleri toplama işini bu yıl 15 işçiyle halledebildiklerini anlattı. Öktem, filenin fındığın toprakla temasını kestiğini, çürüme ve kayıpları azalttığını ve uygulamayı diğer üreticilere tavsiye ettiğini belirtti.
Terme Belediye Başkanı Şenol Kul ise file sisteminin maliyet ve zaman açısından üreticiye fayda sağladığını ifade etti. File sayesinde bahçelerin "park gibi" düzenlendiğini, meyilli arazilerde yağmur suyunun fındığı yıkayıp taşımasının önlendiğini ve toplama süresinin kısalmasının ürünü risklerden koruduğunu dile getirdi. Ayrıca file ile toplanan fındığın doğrudan patoza verilebildiğini, böylece kalite kaybı yaşanmadığını ekledi.
Kemal Yılmaz, file sisteminin randıman üzerinde de olumlu etkisi olduğunu söyledi. Fındığın tam hasat olgunluğunda filenin üzerine dökülmesi nedeniyle randımanda en az iki randıman artış sağlandığını, ürünün toprakla temasının kesilmesiyle aflatoksin riskinin azaldığını ve böylece hem miktar hem de kalite açısından kazanç elde edildiğini belirtti. Ayrıca yerden toplanan fındığın dalın gelecek yıl vereceği gözlere zarar vermesini önleyerek uzun vadeli verimi koruduğunu vurguladı.
Destek ve yaygınlaşma:
Tarım ve Orman Bakanlığı, file kullanan üreticilere yüzde 70’e varan hibe desteği sağlıyor. Yılmaz, il genelinde şimdiye kadar yaklaşık 200 üreticinin bu hibeden yararlandığını, 2022–2025 döneminde Samsun genelinde 151 üreticiye ve 3.546 dekar alana file desteği verildiğini; 2026 için ise 91 üreticinin 2.400 dekar alan için başvurularının bakanlığa iletildiğini aktardı. Terme'de şu ana kadar 22 üreticiye, 665 dekar alanda file desteği verildiği kaydedildi.
Yetkililer, hem hibe desteği hem de üreticilerin kendi imkânlarıyla yaptığı alımlar sayesinde file kullanımının her geçen gün yayıldığını, uygulamanın maliyeti düşürüp karlılığı artırarak hasat sezonunu daha konforlu hale getirdiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Samsun ve Terme'de uygulanan file sistemi, işçilik ve zaman maliyetlerini azaltırken ürün kalitesi ve randımanında da ölçülebilir iyileşme sağlıyor; devlet destekleriyle uygulamanın yaygınlaşması hedefleniyor.
SAMSUN'DA 2026 YILI İÇİN 1 MİLYON 250 BİN 729 DEKAR ALANDA FINDIK ÜRETİCİLİĞİ YAPILIYOR VE YAKLAŞIK 110 BİN TON ÜRÜN ALINIYOR.
