Fidan'ın Bakü ziyareti: temel hedefler ve mesajlar
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, çalışma ziyaretinde bulunduğu Baküde Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında Fidan, bölgesel istikrar, savunma iş birliği, ulaşım koridorları ve artan jeopolitik gerilimlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Toplantıda iki ülke ilişkilerinin müttefiklik seviyesine taşındığı ve sahada somut iş birliklerinin sürdüğü vurgulandı.
Bölgesel gerilim ve diplomasi:
Fidan, İran kaynaklı gelişmelerin Türkiye ve Azerbaycan'ı doğrudan ilgilendirdiğini belirterek, 'İran’ın güvenliği, istikrarı ve refahı, tabiatıyla bölgemizi doğrudan etkilemektedir' ifadesini kullandı. Bakan, özellikle ABD-İran ekseninde tırmanan çatışmalar hakkında güçlü bir diplomatik çözüm çağrısı yaparak, 'Mevcut ihtilafın bir an evvel diplomatik yollarla çözüme kavuşturulmasını istiyoruz' dedi.
Fidan, bölgede artan karşılıklı saldırıların barış çabalarına zarar verdiğini vurgulayarak Hürmüz Boğazı'nda güvenli ve kesintisiz geçişlerin sağlanması gerektiğini söyledi. Krizin çözümü için ilgili taraflarla temasların kesintisiz sürdüğünü belirtti.
Karadeniz, güvenlik kaygıları ve arabuluculuk çabaları:
Bakan, Rusya-Ukrayna savaşının 4,5 yılı aşkın süredir devam ettiğini anımsatarak Karadeniz havzasındaki etkilerine dikkat çekti. Fidan, Karadeniz'de son aylarda sivil gemilere yönelik artan saldırıların can, mal ve çevre güvenliğine ciddi zarar verdiğini; bu saldırılarda Türk ve Azerbaycan vatandaşlarının da hayatını kaybettiğini belirtti ve hayatını kaybedenlere başsağlığı diledi.
Türkiye'nin çatışmaların yayılmasını önlemek için arabuluculuk, tahıl anlaşmaları, esir takasları ve tarafları İstanbul'da bir araya getirme gibi birçok diplomatik inisiyatif yürüttüğünü söyleyen Fidan, 'Birleşmiş Milletler, ABD, biz ve başka birkaç devlet daha samimi şekilde elinden geleni yapıyor' değerlendirmesinde bulundu. Savaşın niteliğinin son bir yılda 'yıpratma savaşından yok etme savaşına' dönüştüğünü vurgulayan Fidan, tırmanmayı sonlandırmak için ara bulucuların devrede olmasının önemine dikkat çekti.
Savunma ve ulaştırma altyapıları:
Fidan, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin savunma ve güvenlik alanında derinleştiğini; müşterek tatbikatlar, eğitim ve savunma sanayisi iş birliklerinin sahada somutlaştığını söyledi. Önümüzdeki dönemde bu iş birliklerinin karşılıklı ihtiyaçlar doğrultusunda sürdürülmesinin kararlaştırıldığını belirtti.
Ulaştırma altyapısına dair Fidan, Zengezur Koridoru ve tamamlayıcı projeler arasında öne çıkan unsurun Kars-Dilucu Demiryolu olduğunu kaydetti. Yapım sürecine ilişkin olarak Fidan, 'inşallah 2029’un sonuna doğru Kars Dilucu Demiryolu bitecek' ifadesini kullanarak Azerbaycan'dan gelen trenlerin kesintisiz Türkiye'ye ulaşmasının lojistik açıdan önemine işaret etti.
Ekonomi ve stratejik bağlar:
Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov da iki ülke arasındaki çok formatlı iş birliğine dikkat çekti. Bayramov, iki ülke ticaret hacmiyle ilgili olarak 2025 yılı için 5.7 milyar ABD doları seviyesine ulaşıldığını ve 2026nın ilk 8 ayında ticaret hacminin 3.2 milyar dolar olduğunu aktardı. Karşılıklı yatırımların hacminin, Azerbaycan'dan Türkiye'ye olan yatırımların 20 milyar doların üzeri, Türkiye'den Azerbaycan'a doğrudan yatırımların ise 18 milyar doların üzerinde olduğunu belirtti.
Bayramov, Azerbaycan'da faaliyet gösteren yaklaşık 4 binden fazla Türk şirketinin varlığı ve işgalden kurtarılan bölgelerde Türk şirketlerinin aktif rolünün iki ülke ilişkilerinin çok yönlü yapısını gösterdiğini söyledi. Enerji projeleri olarak da Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Güney Gaz Koridoru gibi hatların bölgesel enerji güvenliğine katkısına vurgu yapıldı.
Genel olarak Bakü ziyaretinde öne çıkan konu başlıkları, sıcak çatışmaların diplomasiyle çözülmesi çağrısı, Karadeniz güvenliği ve iki ülke arasında derinleşen ekonomik ve ulaştırma bağları oldu. Fidan ile Bayramov arasındaki görüşme, bölgesel iş birliğinin hem güvenlik hem de ekonomik alanlarda ilerletilmesine dönük somut mesajlarla sona erdi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile gerçekleştirdiği basın toplantısında, "İran'ın güvenliği, istikrarı ve refahı, tabiatıyla bölgemizi doğrudan etkilemektedir. Bu bakımdan mevcut ihtilafın bir an evvel diplomatik yollarla çözüme kavuşturulmasını istiyoruz" dedi.
