Eskişehir enstitüsünde asırlık kordon tutturma nakışları günümüze uyarlanıyor
Eskişehir Olgunlaşma Enstitüsü'nde usta öğretici olarak görev yapan Gülnihal Yurtseven, atalarından miras kalan ve makine nakışlarında özel yeri olan Sivrihisar işi kordon tutturma ile İnönü işi kordon tutturma tekniklerini aslına sadık kalarak modern eşyalarda yaşatmayı hedefliyor. Çalışma, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarını geleceğe taşımayı amaçlıyor.
Tekniğin kökeni ve uygulama süreci
Tekniğin temel aşamaları; simin matkaplarla bükülmesi, desenin belirlenmesi ve makinede elde sallama kasnak yardımıyla kordonun desen üstüne tutturulması olarak özetlenebilir. Yurtseven uygulamayı şu sözlerle anlattı: "Eskiden yapılmış ama günümüze uyarlama işler yapıyoruz. Kordon tutturma diye makine nakışlarında bir tekniğimiz var. Bunu Eskişehir yöresinde biz Sivrihisar işi kordon tutturma, İnönü işi kordon tutturma olarak yapmaktayız. Önce simin matkaplarla bükülmesi ve daha sonra desen üstünde makinede elde sallama kasnak yaparak desenin şekline göre tutturulmasından oluşuyor. Daha önce atalarımızın yaptığı bu işleri biz günümüze uyarlıyoruz. Diğer işleme teknikleri makine nakış iplikleriyle renklerle yapılan işlerdir. Burada sadece kordon tutturma, en önemli özelliğimiz bu. Kordonun bükülüp daha sonra makinede özel teknikle elde tutturulması makinede."
Ürün çeşitliliği ve dayanıklılık
Enstitüdeki uygulamalar, geleneksel motifleri günümüz tüketim alışkanlıklarına uygun ürünlerle buluşturuyor. Üretilenler arasında cepken kutuları, hediyelik kutular, gözlük kutuları, çantalar ve bohçalar yer alıyor. Yurtseven, tekniğin en önemli avantajını sağlamlık olarak vurguluyor: "Her türlü eşyaları yapıyoruz ama şimdi elimizde bulunan cepken kutularımız var, hediyelik kutular yapıyoruz, gözlük kutuları yapıyoruz. Aklımıza ne gelebilirse, çantalar yaptık, bohça, çok çeşitli ürünlerimiz var. Çok iyi tutturulduğu için sağlamlık konusunda evet garantili. Küçük küçük tutturmalar yapıyoruz çünkü. İnşallah ömür boyu gidecek. Atalarımızdan bizlere kalan örnekler de çok kalıcı, bizimkiler de inşallah diğer nesillere unutulmayacak diye ümit ediyoruz" dedi.
Üretim zorlukları ve motive eden sonuç
Usta öğretici, tekniğin uygulanmasının sabır ve konsantrasyon gerektirdiğini; makine kaynaklı sorunlarla karşılaşabildiklerini aktarıyor: "Sürekli bunu yaparsak bir altı ayımızı buluyor ama biz çeşitli işler yaptığımız için tabii ki mola vererek yapıyoruz, başka işlere de geçmek zorundayız. O zaman biraz daha uzun sürüyor ve desenin yoğunluğuna da bağlı. Konsantre olmamız gerekiyor çünkü biz makinede yapıyoruz. Tamamen kendimize ait değil. Eğer makinedeki onun azizliğine de uğrayabiliyoruz. Biz çok iyi adapte olabiliriz ama makine bazen tutmuyor. Her zaman yaptığım makinede çeşitli problemler çıkıyor, ipini tutmuyor ya da simin kopuyor. Bunları da yaşıyoruz ama severek yaptığımız bir iş sonuçta mesleğimiz. Ama sonuçta çıkan işin güzelliği o şeyi yorgunluğumuzu bertaraf ediyor ve gurur duyuyoruz tabii hepimiz."
Enstitüdeki çalışma, geleneksel tekniklerin modern ürünlerle buluşturulması ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir örnek teşkil ediyor.
ESKİŞEHİR OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜNDE USTA ÖĞRETİCİ OLARAK GÖREV YAPAN GÜLNİHAL YURTSEVEN, ATALARINDAN MİRAS KALAN GELENEKSEL ‘KORDON TUTTURMA’ NAKIŞ TEKNİĞİNİ GÜNÜMÜZ MODERN EŞYALARINA UYARLAYARAK ASIRLIK NAKIŞ SANATINI GELECEK NESİLLERE AKTARMAYI HEDEFLEDİKLERİNİ BELİRTTİ.
