Eskişehir Belpınar'da Kurtuluş Savaşı siperleri sit alanı ilanı, mezarlık sorunu oluşturdu
Eskişehir'in Çifteler ilçesi Belpınar Mahallesi'nde, Kurtuluş Savaşı'ndan kalan siperler ve arazinin Osmanlı döneminden kalma vakıf arazisi olarak nitelendirilmesi, mahallelinin mezarlık ihtiyacını karşılamasını zorlaştırıyor. Mahalle sakinleri, dolmak üzere olan mezarlığın yerine yenisini belirleyemediklerini iddia ediyor.
Tarihî siperler ve sit alanı uygulaması
Türkiye'nin birçok bölgesinde, 19 Mayıs 1919'da başlayan Kurtuluş Savaşı sonrası cepheler açılıp siperler kazıldı. Belpınar Mahallesi'ndeki halk, bölgede bulunan mevzilerin o dönemden kaldığını, Yunan ordusu ile çatışmaların yaşandığını aktarıyor. Zamanla bazı siperlerin aşınma ve dolma nedeniyle kısmen kapandığı belirtiliyor.
Mahallelinin yaşadığı kısıtlamalar
Mahalle sakinleri, sit alanı ve vakıf arazisi kararları nedeniyle mezarlık alanında bile basit altyapı çalışmalarının yapılamadığını söylüyor. Buna göre, mezarlığa su hattı çekilemiyor ve mezarlık içinde bir çeşme bile yapılamıyor. Yetkililerin sit alanı düzenlemeleri nedeniyle, mezarlık dolduğunda yeni defin alanlarına izin verilmediği aktarılıyor.
Mahalle sakininin açıklamaları
Celalettin Özer, bölgedeki tarihî sürece ilişkin olarak şunları söyledi:
'Büyüklerimizden ve babalarımızdan dinlediğimiz kadarıyla, Sakarya Meydan Muharebesi’nin önemli safhaları bu bölgede yaşanmış. Yunan ordusu köyümüze kadar gelmiş; ancak ordumuz Polatlı hattına çekilince onlar da burada çok fazla oyalanmamışlar. O dönemden kalan taş siperler, aslında bir insan boyundan daha derindi. Tabii 1920’li yıllardan bahsettiğimiz için zamanla bu siperlerin içi biraz dolmuş ve kapanmış.'
Özer, mezarlığın dolmak üzere olduğunu ve köy topraklarının büyük bölümünün vakıf arazisi olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
'Osmanlı döneminde Çifteler bölgesi yerleşim alanı olduğu için köyümüzün topraklarının büyük bir kısmı vakıf arazisidir. Şu anda bile ekip biçtiğimiz tarlaların kullanım bedelini vakıf parası olarak ödüyoruz. Köyümüzün çevresi, özellikle mezarlımız ve mezarlığın üst tarafı tamamen sit alanı ilan edilmiş durumda. Sit alanı olduğu için mezarlığımıza su hattı çekemiyoruz; ihtiyacımız olduğunda yakındaki çeşmeleri kullanıyoruz. Hatta mezarlığımız dolmak üzere olduğu için arka tarafa tel örgülerle yeni bir defin alanı hazırladık ancak sit alanı engeli nedeniyle orayı bile kabul etmiyorlar. Köyümüzün nüfusuna gelirsek; kışın genellikle 12-13 hane kalıyoruz, yazın ise bu sayı 40-50 haneye kadar çıkıyor.'
Sorunun boyutu
Mahallelinin aktardıkları, tarihî korunma kararları ile yerel ihtiyaçlar arasında doğan gerilimi gösteriyor. Sit alanı ve vakıf arazisi niteliği, yapılaşma ve altyapı çalışmaları üzerinde kısıtlayıcı etkiler oluşturuyor; bu da mezarlık gibi temel gereksinimlerin karşılanmasını güçleştiriyor.
Belpınar Mahallesi sakinleri, mezarlık sorununa ilişkin çözüm arayışlarını sürdürürken, mevcut kısıtlamaların nasıl aşılabileceği konusunda yetkililerle görüşme talep ediyorlar.
KURTULUŞ SAVAŞI’NDAN KALAN SİPERLERDEN DOLAYI SİT ALANI VE OSMANLI DÖNEMİNDEN VAKIF ARAZİSİ OLARAK NİTELENDİRİLEN ESKİŞEHİR’İN BELPINAR MAHALLESİ’NDE, MAHALLELİ DOLAN MEZARLIK YERİNE YENİSİNİ BELİRLEYEMEDİKLERİNİ İDDİA ETTİ.
