Araştırmanın kısa özeti
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan Serkan Aslan ve Saniye Sözlü imzalı çalışmada, Erzurum'a özgü 13 coğrafi işaretli tatlının enerji ve besin ögesi profilleri BeBiS 9 yazılımı ile hesaplandı. Analizler Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler Portalı'ndaki tescil belgeleri üzerinden gerçekleştirildi.
erzurum pastası kalori lideri:
Araştırma, porsiyon başına enerji açısından en yüksek değerin Erzurum Pastasında olduğunu gösterdi: 889,9 kkal. En düşük enerji değeri ise Erzurum Hasutada bulundu: 319,3 kkal. Karbonhidratta en yüksek değerler Erzurum Pastası (130,7 g) ve Erzurum Pekmezli Kadayıfı (126,7 g) olarak saptandı. Sükroz içeriği en yüksek tatlılar Erzurum Pekmezli Kadayıfı (100,2 g) ve Erzurum Demir Tatlısı (65,4 g) olarak raporlandı.
yağ, lif ve vitamin-mineral profilleri:
Toplam yağ bakımından Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi öne çıktı (33,6 g), doymuş yağ asidi en yüksek olan ürün ise Erzurum Peynir Helvası olarak belirlendi (19,8 g). Lif ve sodyum içeriğinde Erzurum Kavut Haşılı dikkat çekti: 13,9 g lif ve 814,1 mg sodyum.
Mineral açısından zengin bulunan Erzurum Dut Çullaması, potasyum 1050,5 mg, kalsiyum 406,0 mg ve demir 10,4 mg değerleriyle öne çıktı. A vitamininde ise Erzurum Kuru Kayısı Kaysefesi yüksek bir değer verdi: 3416,0 g.
Araştırmacılar, geleneksel tatlıların genelde yüksek enerji, karbonhidrat, şeker ve yağ içerdiğini, ancak bazı ürünlerin lif, vitamin ve mineral bakımından besleyici olduğunu vurguladı. Sonuçların halk sağlığı ve beslenme alışkanlıkları açısından önemli olduğu belirtildi. Uzmanlar, bu lezzetlerin korunan üretim yöntemleriyle sürdürülmesinin gastronomik sürdürülebilirlik için elzem olduğunu ve tüketimde porsiyon kontrolü uygulanmasını tavsiye etti.
ERZURUM MUTFAĞININ TESCİLLİ LEZZETLERİ BİLİMSEL MERCEK ALTINA ALINDI. ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYE SAĞLIK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ’NDE YAYINLANAN BİR ARAŞTIRMADA, KENTİN COĞRAFİ İŞARETLİ GELENEKSEL TATLILARININ ENERJİ VE BESİN ÖGESİ İÇERİKLERİ ORTAYA KONULDU. ARAŞTIRMAYA GÖRE ERZURUM PASTASI EN YÜKSEK ENERJİLİ TATLI ÇIKARKEN, DUT ÇULLAMASI MİNERAL, KURU KAYISI KAYSEFESİ İSE A VİTAMİNİ DEPOSU ÇIKTI
