Erzurum ehramı gelenekten kopmadan sürdürülebilir tasarıma dönüşüyor
Erzurum’un asırlık kültürel mirası olan coğrafi işaretli ehram kumaşı, Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü’nün yürüttüğü projelerle geleneksel dokumacılıktan modern tasarıma taşınıyor. Enstitü, koyun yününden elde edilen ehramı doğal kök boyalarla renklendirip, el emeğiyle işleyerek hem kullanım alanlarını genişletiyor hem de sürdürülebilir tekstil yaklaşımını güçlendiriyor.
enstitünün atölye ağı:
Enstitü bünyesinde kurulan 5 atölye; yün tarama ve eğirme, ehram dokuma, kök boya, moda tasarım ve el sanatları tasarım atölyelerinden oluşuyor. Müdür Fatma Taşbaşı, çalışmaların yaklaşık 7 yıldır kesintisiz sürdüğünü belirterek, “Toplamda ehrama ait 5 atölyemiz bulunuyor. Yün tarama ve eğirme atölyemiz, Ehram dokuma atölyemiz, Ehram ipliklerini boyadığımız kök boya atölyemiz, moda tasarım atölyemiz ve el sanatları ile tasarım atölyelerimiz var.” ifadelerini kullandı.
renklendirme ve benzersizlik:
Enstitü, boyama sürecinde bölgenin florasından yararlanıyor; civanperçemi ve efelek otu gibi endemik bitkilerle yapılan kök boya uygulamalarıyla doğal ve özgün tonlar yakalanıyor. Taşbaşı, aynı kazanda yapılan ikinci boyamada bile tonların birebir tutmaması nedeniyle her ürünün renk bakımından da kişiye özel hale geldiğini vurguluyor: “Aynı kazanda yapılan ikinci boyamada bile aynı ton birebir tutmayabiliyor. Bu da her ürünü renk anlamında da kişiye özel hale getiriyor.”
Doğaya ve insana zarar vermeyen üretim süreci, ehramı çevre dostu tekstilde ön plana çıkarıyor. Enstitü, ehramın yalnızca geleneksel bir örtü değil, aynı zamanda yüksek manevi değere sahip bir kültürel miras olduğunu belirtiyor ve bu özün korunarak geleceğe taşınmasına özen gösteriyor.
kullanım alanlarının genişlemesi:
Eskiden yalnızca kadınların örtünmesi amacıyla kullanılan ehram, bugün erkek ceketlerinden modern elbiselere, dekoratif tablolardan kişiye özel aksesuarlara kadar geniş bir ürün yelpazesinde hayat buluyor. Taşbaşı, ehramın artık Türkiye genelinde daha fazla tanındığını ve ürün çeşitliliğini artırmaya devam ettiklerini söyledi: “Ehram artık daha fazla biliniyor ve tanınıyor. Bir anlamda öncü olduğumuzu düşünüyoruz.”
Ürün gamında ceket, yelek, yakalık, çanta ve ev/dekorasyon amaçlı eserler bulunuyor. Her parçanın özgünlüğüne verilen önem, tasarımların değerini artırıyor: üretilen her tasarımın tescilli olması ve her üründen yalnızca bir adet üretilmesi, ehram çalışmalarını koleksiyon değerine taşıyor.
Sonuç olarak Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü, ehramı hem kültürel miras olarak koruyor hem de sürdürülebilir ve çağdaş tasarım anlayışıyla yeniden yorumlayarak tekstil sektöründe özgün bir örnek sunuyor.
ERZURUM'UN KÖKLÜ TARİHİNİ YANSITAN GELENEKSEL EHRAM KUMAŞI, ERZURUM OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ'NÜN YÜRÜTTÜĞÜ VİZYONER PROJELERLE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR TEKSTİL ÜRÜNÜNE DÖNÜŞÜYOR.
