Proje kapsamı ve fidan dikimleri
Erzurum Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yürütülen Erzurum Şifa Bahçeleri Projesi kapsamında, Erzurum Orman Fidanlık Şefliğinde 1,5 dekarlık alanda tıbbi ve aromatik bitkilerle bir şifa bahçesi kuruldu. 2025 yılı ilkbahar ve sonbahar döneminde lavanta, kekik, adaçayı ve diğer türlerden oluşan toplam 15 bin adet fidan dikimi gerçekleştirildi.
Dikilen fidanların dağılımı şu şekilde: 7 bin 435 adet lavanta, bin 190 adet kekik, 650 adet zufa otu, bin 700 adet adaçayı, 225 adet ekinezya, 320 adet karamürver, 110 adet melisa, 390 adet nane ve 72 adet kırlangıç otu. 2026 yılı ilkbahar döneminde ise bin adet sarı kantaron, 500 adet koni çiçeği, bin adet oğul otu ve 500 adet İstanbul kekiği olmak üzere toplam 3 bin adet fidan daha dikildi.
Karakurt'un değerlendirmesi
Erzurum Orman Bölge Müdürü Serkan Karakurt, şifa bahçelerinin doğanın iyileştirici gücünü tanıtma, gelecek nesillere sağlıklı bir miras bırakma ve yerelde ekonomik fayda sağlama amacı taşıdığını belirtti. Karakurt, tıbbi ve aromatik bitkilerin sağlık, kozmetik ve gıda sektörlerinde önemli yer tuttuğunu; bu bahçelerin üretimin yanı sıra eğitim, farkındalık ve araştırma açısından da büyük potansiyel barındırdığını ifade etti. Ayrıca şifa bahçelerinin orman okulu projesi kapsamında yer alacağını ve yapılacak bilimsel çalışmaların öğrenciler ile toplumun doğayla bağını güçlendireceğini vurguladı.
Trüf mantarı envanteri ve yapay orman
Erzurum Orman Bölge Müdürlüğü, trüf mantarı envanter çalışmaları ile bölgede hem doğal kaynakları tespit etti hem de ilk yapay trüf ormanını tesis etti. Trüf mantarı; bütün gelişimini toprak altında tamamlayan, özellikle meşe ağaçlarının kökleri ile simbiyotik yaşayan ve ekonomik değeri yüksek bir yer altı mantarıdır. Siyah trüf (Tuber melanosporum) ve beyazımtırak trüf (Tuber borchii) dahil olmak üzere trüf türleri araştırıldı ve arama işlemlerinde özel eğitimli köpekler kullanıldı. Türkiye'de doğal olarak yetişen trüflerin kilogram fiyatı çeşit ve kaliteye göre 100 ila 750 Euro arasında değişmektedir.
Bölge Müdürlüğü, ilk yapay trüf ormanını Aşkale ilçesi Cephanelik Ağaçlandırma sahasında tesis etti. Hazırlanan 2,0 ha alana toplam 1.050 adet trüf aşılanmış mikorizalı meşe fidanı dikildi. Erzincan'da Refahiye (1,0 ha, 550 adet) ve Üzümlü (1,0 ha, 550 adet) sahalarında toplam 2,0 ha alana 1.100 adet mikorizalı meşe fidanı dikimi yapıldı.
Envanter çalışmaları, tespit ve satış
2025 yılında özel eğitimli köpeklerle yapılan arama ve envanter çalışmaları sonucu Erzurum Orman İşletme Müdürlüğü saha şefliklerinde toplam 19 bin 969 ha alanda yaklaşık 3 bin 500 kilogram trüf mantarı tespiti yapıldı. Erzincan orman işletme şefliklerinde toplam 30 bin 992 ha alanda yaklaşık 6 bin 117 kilogram, Refahiye yönetim alanında ise toplam 62 bin 845 ha alanda yaklaşık 12 bin 500 kilogram trüf mantarı tespit edildi.
Bölge Müdürlüğü ilk defa trüf mantarı satışı gerçekleştirerek ekonomiye katkı sağladı. 2024 yılından bu yana toplam 1.900 kilogram trüf mantarı satışı yapıldı; bunun sonucunda Orman Genel Müdürlüğüne tarife bedeli üzerinden 60 bin TL aktarılırken, ülke ekonomisine yaklaşık 28 milyon 500 bin TL katkı sağlandı.
Yerel katılım ve beklentiler
Karakurt, iki yıl içinde Erzurum ve çevre illerde yaşayan vatandaşların fidanlığa gelerek tıbbi ve aromatik fidanlardan temin edip kendi bahçe ve balkonlarında yetiştirme imkanına kavuşacağını belirtti. Şifa Bahçeleri ve trüf çalışmaları hem yerel ekonomiye doğrudan katkı hem de eğitim ve araştırma imkanları sunarak sürdürülebilirlik bilincini desteklemeyi hedefliyor.
Sonuç: Erzurum’da kurulan şifa bahçeleri ve tesis edilen ilk yapay trüf ormanı, bölgesel biyolojik çeşitliliği değerlendirme, eğitim ve ekonomik değer yaratma açısından önem taşıyor.
ERZURUM ORMAN BÖLGE MÜDÜRÜ SERKAN KARAKURT, ERZURUM ŞİFA BAHÇELERİ VE TRÜF MANTARI ENVANTER ÇALIŞMALARI İLE HEM BÖLGE HEM DE ÜLKE EKONOMİSİNE KATKIDA BULUNACAKLARINI SÖYLEDİ.
