Erzincan yaylalarında koyun kırkma zamanı
Erzincan'da yaz mevsiminin etkisini artırmasıyla birlikte Akyazı Mahallesi başta olmak üzere yaylalarda koyun kırkma sezonu başladı. Kırkım işlemi, hayvanların temizlik ve serinlemesi ile et ve süt veriminin artırılması amacıyla genellikle imece usulü yapılıyor.
kırkımın amacı ve uygulama
Küçükbaş yetiştiricileri, kırkımın hayvan sağlığı ve verim üzerindeki doğrudan etkisine dikkat çekiyor. Kuzu kırkımının yılda iki defa yapıldığı belirtiliyor; bunun nedeni kuzu yününün yaz aylarında erken uzaması ve hayvanlarda aşırı terlemeye bağlı gelişim geriliğinin önlenmesi. Yetiştiriciler, kırkım sayesinde koyunların daha rahatladığını ve besi ile süt veriminde artış sağlandığını söylüyor.
yünün ekonomik değeri ve kullanım biçimi
Kırkılan yünlerin ticari değeri konusunda üreticiler endişeli. Eskiden yorgan ve yastık yapımında değerlendirilen yünler, son dönemde yeterli talep görmediği için çoğunlukla çöpe atılıyor. Yetiştiriciler, elde edilen yünün yalnızca aile ihtiyacını karşılayacak kadarının kullanıldığını, geri kalan kısmın değerlendirilmediğini ifade ediyor.
çiftçilerin gözlemleri
Mahmut Demirol: 'Yıllardır hayvancılık mesleği ile uğraşıyorum. Şu an da kırkım işlemi yapıyoruz. Genelde yaz aylarında havanın sıcaklığından dolayı yapılıyor. Şunlar yaylaya çıkan koyunlar için geçerli. Şu an da bizim kırktıklarımız ise kuzu. Kuzular yaz mevsiminde iki defa kırkılıyor. Bunun sebebi de, aşırı sıcaklardan dolayı yününü erken uzatıyor ve terleme yapıyor. Hayvanlar ferahlasın diye de yılda iki defa yaz mevsiminde kırkıyoruz. Terleme çok oluyor hayvanlarda, mecbur rahatlaması için kırkıyoruz. Kırktığımız koyunlar daha fazla gelişim gösteriyor.'
Serkan Beydili: 'Şu an da kuzu kırkım işlemi yapıyoruz. Kuzuların kırkımı yılda iki defa yapılır. Kuzu kırkımı, kuzuların gelişmesi açısından önemli bir işlem, kuzuların gelişimini 2-3 kat daha fazla artırdığı için bizler de kuzu kırkımı yapıyoruz. Yazın başladığında, bir de sonbahara doğru iki defa yapılıyor. Kuzunun besi süresine bağlı. Kırktığımız yünleri maalesef çöpe atmak durumunda kalıyoruz. Eskiden yorgan, yastık yapımında bunlar kullanılıyordu. Maalesef şu an çöp olmak durumunda kalıyorlar. İplik yapımında, yorgan yapımında, yastık yapımında genelde kullanılırdı. Biz kendimize yorgan, yastık yapımında yine kullanıyoruz. Annelerimiz kullanmaya devam ediyor ancak ticari anlamda bir katkısı yok. Kendimiz kullandığımızı alıp geri kalanı çöpe atmak durumunda kalıyoruz.'
Öne çıkan durum: Yaylalarda yapılan kırkım hayvan sağlığı ve verim açısından önemli görülse de, kırkılan yünlerin ekonomik değeri azaldığı için üreticiler önemli bir gelir kaleminden mahrum kalıyor.
SICAK YAZ AYLARININ KENDİNİ İYİCE HİSSETTİRDİĞİ ERZİNCAN’DA, SÜRÜ SAHİPLERİ KÜÇÜKBAŞ HAYVANLARIN KIRKIMINA BAŞLADI. ÖNCEDEN TOPLANIP SATILAN YÜNLER, SON DÖNEMLERDE YETERİNCE İLGİ GÖRMEDİĞİ İÇİN GENELLİKLE ÇÖPE ATILIYOR
