Erken tanı hayat kurtarıyor
Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Op. Dr. Adil Güçal Güçlü, "15 Eylül Prostat Kanseri Farkındalık Günü" kapsamında yaptığı açıklamada, prostat kanserinin erken evrede teşhis edilmesi halinde tedavi başarısının yüzde 90’ın üzerinde olabildiğini vurguladı. Dr. Güçlü, erkeklerin düzenli ürolojik kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini belirtti.
Prostat hastalıklarını ve bulgularını tanımak neden önemli:
Prostat bezi mesanenin hemen altında yer alır ve idrar kanalını çevreler; üreme için önemli salgılar üretir. Ancak 40’lı yaşlardan itibaren hormonel değişimlere bağlı olarak dokuda farklılaşmalar başlayabilir. Bu değişiklikler iyi huylu büyümeden iltihaba kadar farklı tablolar oluşturabilirken, prostat kanseri erken evrede sıklıkla sessiz seyreder. Dr. Güçlü, "şikayet olmaması bir güvence değildir" uyarısında bulundu.
İyi huylu prostat büyümesi ve iltihap belirtileri:
İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH), prostat dokusunun büyümesiyle idrar kanalını sıkıştırması sonucu gelişir. Belirtiler arasında idrar akımında azalma, idrara başlamakta güçlük, kesik kesik idrar yapma, işeme sonunda damlama, mesanenin tam boşalmadığı hissi, gündüz sık idrara çıkma ve gece birden fazla kez uyanma sayılmaktadır. Prostatitler (prostat iltihapları) ise genç ve orta yaş erkeklerde daha sık görülür; idrar yaparken yanma, pelvik ve testislere yayılan ağrı, cinsel fonksiyon sırasında veya sonrasında rahatsızlık, akut vakalarda yüksek ateş tipik yakınmalardır.
BPH'de güncel cerrahi seçenekler:
İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı, sonda gerektiren, tekrarlayan kanamalar veya mesane taşları eşlik eden BPH olgularında cerrahi gündeme gelir. Klasik açık cerrahinin yerini alan minimal invaziv yöntemler arasında TUR‑P yıllardır altın standart olarak uygulanmaktadır; penil üretra yoluyla girilerek prostat adenom dokusu elektrik enerjiyle katman katman tıraşlanır ve orta hacimli prostatlar için güvenilir bir prosedürdür. HoLEP (Holmium Lazer Enükleasyonu) ise büyük hacimli (80–100 gram ve üzeri dahil) prostatlarda dahi anatomik planları takip ederek adenomun tek parça halinde çıkarılmasını sağlar. Rezum (su buharı tedavisi) ise cerrahi ve anestezi riski yüksek ya da invaziv girişim istemeyen hastalar ile kuru boşalma riskini azaltmak isteyenler için geliştirilen, günübirlik uygulanabilen bir alternatiftir; kontrollü radyo frekans destekli steril su buharı enjekte edilerek doku küçülmesi hedeflenir.
Prostat kanseri cerrahisinde kapalı tekniklerin avantajları:
Erken evrede prostat kanseri tanısı konduğunda birincil cerrahi yaklaşım, prostat ve meni keselerinin birlikte tamamen çıkarılmasıdır. Laparoskopik radikal prostatektomi kapalı yöntem olup yüksek çözünürlüklü görüntüleme ile ereksiyonu sağlayan sinir-damar paketlerinin ve sfinkter yapılarının milimetrik düzeyde korunmasına olanak tanır. Açık cerrahiye kıyasla operasyon sırasındaki kanama daha az, ağrı minimumdur; enfeksiyon riski azalır ve hastalar daha kısa sürede taburcu olarak günlük yaşamlarına dönebilirler.
Tarama ve takip önerileri:
Dr. Güçlü, tarama için yılda en az bir defa üroloji muayenesinin şart olduğunu belirtti. Birinci derece akrabalarında (baba, erkek kardeş) prostat kanseri bulunan veya genetik yatkınlığı bilinen erkeklerin 40–45 yaşından itibaren, aile öyküsü olmayan erkeklerin ise 50 yaşından itibaren yıllık kontrole başlaması önerilmektedir. Taramanın temelini serum PSA düzeyi ölçümü ve parmakla rektal muayene oluşturur; şüphe halinde kesin tanı için Multiparametrik Prostat MR (mpMRG) ve MR‑TRUS füzyon biyopsi yöntemleri kullanılmaktadır.
MEMORİAL SAĞLIK GRUBU MEDSTAR ANTALYA HASTANESİ ÜROLOJİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ADİL GÜÇAL GÜÇLÜ
