Erken tanı neden belirleyici?
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alper Avcı, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada akciğer kanserinin dünya genelinde ve Türkiye'de ciddi bir sağlık sorunu olmaya devam ettiğini belirtti. Avcı, "Dünyada her yıl 3 milyon yeni vaka tanı almakta ve bu hastaların 2 milyonu maalesef hayatını kaybetmektedir" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Avcı, Türkiye için Sağlık Bakanlığı verilerini hatırlatarak her yıl yaklaşık 41 bin yeni vaka ve 35 bin ölüm görüldüğünü, hastalığın erkeklerde en sık görülen kanser türü olmayı sürdürdüğünü fakat kadınlarda görülme oranının da arttığını vurguladı.
Sigara ve çevresel riskler:
Avcı, akciğer kanserinin oluşumunda özellikle sigaranın ön planda olduğunu; radon gazı, asbest ve hava kirliliği gibi çevresel etkenlerin de hücrelerin DNA yapısını bozarak kanser riskini artırdığını açıkladı. Bu etkenlerin kanser hücrelerinin bağışıklık sistemi tarafından yok edilmesini engellediğini belirten Avcı, genetik yatkınlığın da rol oynayabildiğini söyledi.
Akciğer dokusunun ağrıya duyarlı olmaması nedeniyle hastalığın erken dönemde belirti vermeyebildiğine dikkat çeken Avcı, ilk belirtilerin çoğunlukla inatçı kuru öksürük, balgam, balgamda kan, halsizlik ve bitkinlik gibi yaygın semptomlarla karışabileceğini ifade etti. Kitle büyüyüp çevre yapılarına baskı yaptığında tanının genellikle ileri evreye geçtiğini ve tedavi seçeneklerinin sınırlanabildiğini belirtti.
Tarama, tanı ve tedavi seçenekleri:
Avcı, geçmişte standart akciğer grafisi ile yapılan taramaların yeterli başarıyı sağlamadığını söyleyerek, bugün kabul gören yaklaşımın belli yaşın üzerindeki, sigara içen, erkek ve ailesinde kanser öyküsü bulunan kişilerde yılda bir kez düşük doz tomografi ile tarama yapılması olduğunu açıkladı.
Tomografi raporlarında karşılaşılan oluşumların boyutlandırılmasına da değinen Avcı, "3 santimetreden küçük oluşumlara 'nodül', 3 santimetreden büyük oluşumlara ise 'kitle' diyoruz. Radyolojik görüntüler, bu oluşumların iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunu tek başına söylemez" dedi.
Tanının ardından evreleme yapılarak tedavi planının belirlendiğini anlatan Avcı, erken evredeki hastalarda cerrahi tedavinin ön plana çıktığını belirtti. Tedavi edilmeden bırakılan akciğer kanserinde beş yıllık yaşam şansının neredeyse yok olduğunu vurgulayan Avcı, tümörün belli bir büyüklükten küçük olduğu, lenf bezi yayılımının sınırlı ve uzak metastaz yoksa cerrahinin tercih edildiğini söyledi. Özellikle evre 3Anın cerrahinin üst sınırını oluşturduğunu aktardı.
Ameliyat tekniklerindeki gelişmelere de değinen Avcı, eskiden büyük kesilerle yapılan işlemlerin artık video yardımlı ve robot yardımlı cerrahi ile çok daha küçük kesilerle, bazen tek kesiyle uygulanabildiğini, temel hedefin tümörün etrafındaki sağlam akciğer dokusu ile birlikte çıkarılması ve lenf bezlerinin örneklenmesi olduğunu belirtti. Ameliyat sonrası patoloji sonuçlarına göre ek tedavi ihtiyacı belirlendiğini ve hastaların takibinin uluslararası kılavuzlara göre yürütüldüğünü.
Prof. Dr. Avcı son olarak, cerrahi girişimin erken evrede ancak hastaların yüzde 10’una uygulanabildiğini, hastaların yaklaşık yüzde 80-85’inin ileri evrede tanı aldığını hatırlatarak, risk grubundaki kişilerin düzenli taramayı aksatmamaları çağrısında bulundu.
GÖĞÜS CERRAHİSİ UZMANI PROF. DR. ALPER AVCI, ÖZELLİKLE RİSK GRUBUNDAKİ VATANDAŞLARA YILDA BİR KEZ DÜŞÜK DOZ TOMOGRAFİ İLE TARAMA YAPTIRMALARI ÇAĞRISINDA BULUNDU. AVCI, ERKEN TANININ TEDAVİ BAŞARISINI ARTIRDIĞINI VURGULADI.