Erdoğan'ın ABD temasları: BM çatısı altında yoğun diplomasi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 80. Genel Kurulu katılımı çerçevesinde bulunduğu New York ve Washington ziyaretlerinde, Filistin meselesi başta olmak üzere bölgesel ve küresel gündemleri ön plana alan geniş bir diplomasi trafiği yürüttü.
İş, yatırım ve ticaret gündemi
Erdoğan, 22 Eylül tarihinde Türkiye-ABD İş Konseyi tarafından düzenlenen Sektörel Yuvarlak Masa Formatlı Türk Yatırım Konferansı'na katıldı. Konferansta, enerji ve savunma sanayiini öncelikli işbirliği alanları olarak tanımlayan Erdoğan, 2019'da Başkan Trump ile belirlenen 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin hâlen önem taşıdığını vurguladı.
BM Genel Kurulu'nda Filistin ve diğer öncelikler
Erdoğan, BM 80. Genel Kurulu'ndaki konuşmasının büyük bölümünü Filistin'e ayırdı. Konuşmasında Gazze'deki durumu soykırım olarak niteleyerek, uluslararası topluma Filistinli sivillerin korunması çağrısında bulundu. Suriye, Rusya-Ukrayna savaşı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin tanınması ve diğer bölgesel sorunlar da hitabında yer aldı.
Erdoğan, Filistin konulu uluslararası konferansta da konuşarak, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti tanınana dek mücadele edecekleri mesajını tekrarladı ve Filistin'i devlet olarak tanıyan ülkeleri tebrik etti.
Başlıca ikili görüşmeler
New York temasları sırasında Erdoğan'ın gerçekleştirdiği başlıca ikili görüşmeler şöyle:
Antonio Costa (AB Konseyi Başkanı) ile AB-Türkiye ilişkileri; Mark Carney (Kanada Başbakanı) ile ikili ve bölgesel konular—Erdoğan, Kanada'nın Filistin'i devlet olarak tanıma kararını memnuniyetle karşılayıp Carney'i tebrik etti; Kuveyt Veliaht Prensi Sabah Halid el-Hamed es-Sabah ile ikili ilişkiler ve bölgesel gündem; Emmanuel Macron ile Türkiye-Fransa ilişkileri ve iki devletli çözüme yönelik işbirliği; Antonio Guterres (BM Genel Sekreteri) ile bölgesel gerilimler ve BM sisteminde revizyon gerekliliği; Muhammed el-Menfi (Libya Başkanlık Konseyi Başkanı) ile Libya'da kalıcı istikrar ve desteğin sürdürüleceği; Ahmed Şara (Suriye Cumhurbaşkanı) ile Suriye'nin toprak bütünlüğü ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin beklentiler; Luong Cuong (Vietnam Devlet Başkanı) ile Filistin konusunda ortak duruşa vurgu.
Gazze konulu üst düzey toplantı ve kapalı oturum
Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte yer aldığı, BM marjında düzenlenen ve basına kapalı gerçekleştirilen Gazze konulu üst düzey toplantıda Türkiye, ABD ve çok sayıdaki bölge ülkesi temsilcisiyle bir araya geldi. Toplantıya Endonezya, Katar, Suudi Arabistan, BAE, Ürdün, Pakistan ve Mısır gibi ülkeler de katıldı.
İklim zirvi ve emisyon hedefleri
BM İklim Zirvesi'nde Erdoğan, Türkiye'nin hedefleri hakkında bilgi vererek 2035'te 466 milyon ton emisyon azaltımı643 milyon tona düşürme hedefini paylaştı. Ayrıca bu yıl itibarıyla toplam kurulu güç içinde yenilenebilir enerjinin payını %60'ın üzerine çıkardıklarını kaydetti.
Nükleer işbirliği mutabakatı ve Washington görüşmesi
Erdoğan-Trump görüşmesi çerçevesinde, iki liderin huzurunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalandı. Erdoğan-Trump görüşmesi Beyaz Saray'da yaklaşık 2 saat 20 dakika sürdü.
Toplantılar, sivil toplum ve diaspora buluşmaları
Cumhurbaşkanı, Türk-Amerikan ilişkilerinin güçlendirilmesine ilişkin temaslarının yanı sıra Türk-Amerikan Ulusal Yönlendirme Komitesi'nin akşam yemeğinde ABD'de yaşayan Türk vatandaşlarıyla bir araya geldi ve SETA koordinasyonunda düzenlenen düşünce kuruluşu temsilcileriyle toplantıya katıldı. New York temaslarının son gününde, Türkiye-ABD İş Konseyi Başkanı Hamdi Ulukaya ile üst düzey şirket yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirdi.
Erdoğan'ın New York ve Washington hattındaki görüşmeleri, Filistin'in korunması çağrısı, ekonomik ve enerji işbirlikleri, Libya ve Suriye başta olmak üzere bölgesel konular ile BM reformu ihtiyacına vurgu yapan mesajlarla öne çıktı.
