Enfeksiyon Uzmanı Kaygusuz uyardı: Yeterince pişirmemek en önemli neden
Fırat Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Türkkan Öztürk Kaygusuz, artan gıda zehirlenmeleri konusunda uyarılarda bulundu. Dr. Kaygusuz, gıda kaynaklı hastalıkların genellikle bakteri, virüs, parazitler ve onların toksinleriyle kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketimi sonucunda ortaya çıktığını belirtti.
Temel nedenler
Kaygusuz, besin zehirlenmelerinde en sık rastlanan nedenlerden birinin yiyeceklerin yeterince pişirilmemesi olduğunu vurguladı. Özellikle et, tavuk ve deniz ürünlerinin iyice pişirilerek mikroorganizmalardan arındırılması gerektiğini söyledi. Buna ek olarak, yiyeceklerin oda sıcaklığında uzun süre bekletilmesi ve hazırlayan kişilerin el hijyenine dikkat etmemesi de önemli risk faktörleri olarak öne çıkıyor.
Belirtiler
Gıda zehirlenmesinin sık görülen belirtileri arasında mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, ateş ve titreme yer alıyor. Bu belirtiler, sorumlu yiyeceğin tüketilmesinden birkaç saat ile birkaç gün sonra başlayabilir; bu yüzden etken gıdayı tespit etmek her zaman kolay değildir.
Riskli gıdalar ve ortamlar
Dr. Kaygusuz, sadece dışarıda hazırlanmış gıdaların değil, evde yapılan yiyeceklerde de hijyen, saklama ve pişirme şartlarına uyulmadığında zehirlenme gelişebileceğine dikkat çekti. Yurt, okul, düğün gibi kalabalık topluluklara yemek hazırlayan işletmeler özel önem taşıyor çünkü bu ortamlarda yaşanan zehirlenmeler çok sayıda kişiyi etkileyebiliyor.
Özellikle mayonezli ve kremalı gıdalar, süt ürünleri, tavuk, balık ve diğer deniz ürünleri ile birlikte pirinç pilavının oda sıcaklığında uzun süre bekletilmesinin risk oluşturduğu belirtildi. Ayrıca süt tozu, puding, vanilya sosu ve kurutulmuş sebzelerde bazı bakterilerin toksinlerine bağlı zehirlenmeler görülebiliyor.
Ev yapımı konservelerde botulinum toksini gibi güçlü toksinlerin oluşabileceği ve özellikle sebze konservelerinin ölümcül risk taşıyabileceği ifade edildi. Konserve zehirlenmelerinde görme bozukluğu, ışığa hassasiyet, yutkunma güçlüğü, halsizlik, bulantı, kusma ve konuşma bozukluğu gibi bulgular görülebilir; bu belirtiler genellikle 18-36 saat içinde başlayabilir, ancak günler ya da haftalar sonra da ortaya çıkabilir. İlerleyen süreçte güç kaybı ve felç gelişebilir.
Korunma önerileri
Kaygusuz, korunma için şu önlemleri tavsiye etti: yiyeceklerin iyi pişirilmesi, ısıtma işlemlerinin 60-70 derece üzerinde yapılması, önceden pişirilmiş yemeklerin düşük derecede tekrar ısıtılmasının ve uzun süre bekletilmesinin zehirlenme riskini artırdığına dikkat edilmesi. Yemeklerin soğuduktan hemen sonra buzdolabına kaldırılması ve yalnızca bir kez ısıtılması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca pişirilmemiş yiyeceklerin doğrandığı tahta yüzey, bıçak ve kaşıkların her kullanım sonrası iyice temizlenmesi, et doğranan zeminde salata hazırlanmemesi ve pişmiş gıdaların çiğ gıdalarla temasından kaçınılması gerektiği belirtildi. Sebzelerin bol suyla yıkanması ve kirli olduğundan şüphe edilen suların kesinlikle içilmemesi de öneriler arasında yer aldı.
Son olarak, saklama ve depolama koşullarından şüphe duyulduğunda restoran veya sokak satıcılarından gıda alınmaması gerektiği uyarısı yapıldı.
Enfeksiyon Uzmanı Kaygusuz: "Besin zehirlenmelerinde en önemli nedenlerden biri yiyeceklerin yeterince pişirilmemesidir"
