Projenin temel hatları:
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nahçıvan’a Ermenistan toprakları üzerinden elektrik hatları çekilmesine ilişkin projenin hazır olduğunu duyurdu. Aliyev, söz konusu hattın Nahçıvan üzerinden Türkiye ve Avrupa'ya uzanacak bir enerji koridoru oluşturacağını ve böylece bölgedeki enerji tedarikinde alternatif sağlayacağını belirtti.
Aliyev, Zengezur Koridoru fikrinin ilk etapta daha çok ulaşım olarak anlaşıldığını, ancak bugün bu yaklaşımın genişlediğini vurguladı. Projenin sadece demiryolu ve karayolundan ibaret olmadığını; fiber optik, elektrik hatları ve ileride ihtiyaç halinde petrol ile doğal gaz boru hatlarının da bu güzergâhtan geçirilmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
Altyapı ve teknik hazırlıklar:
Cumhurbaşkanı, Cebrayıl'da inşa edilen büyük trafo merkezinin temel işlevinin iletim olduğunu belirtti. Bu tesisin, iç tedarikten ziyade büyük enerji hacimlerinin iletilmesi amacıyla projelendiğini ve Zengezur elektrik koridoru için planlandığını kaydetti. Ermenistan topraklarında Azerbaycan uzmanlarının yapmış olduğu analizler sonucunda elektrik direklerinin nereye yerleştirileceği konusunda noktaların bile belirlendiği aktarıldı.
Aliyev, projeyi hayata geçirmek için gerçekleştirilen saha çalışmalarına dikkat çekerek son beş yılda Kelbecer Dağları'nda, 3 bin 500 metre yükseklikte kar içinde direklerin kurulduğunu anlattı. Projenin uygulanması gerektiğinde, gerekli çalışmanın maksimum 6 ay sürebileceğini, ancak bu hattın Ermenistan tarafından yapılması gerektiğini vurguladı.
Bölgesel etkiler ve enerji güvenliği:
Aliyev, Ermenistan'ın mevcut temel enerji kaynağının nükleer enerji santrali olduğunu ve bunun yönetiminin onların elinde olmadığını söyledi. Santralin eskimiş olduğuna dair endişeleri tekrar ederek, işletmenin uzatılmasının sonsuza dek mümkün olmadığını; kapatılması halinde Ermenistan'ın bir enerji krizine sürüklenebileceğini belirtti. Bu nedenle ek kaynakların ve alternatif hatların fayda sağlayacağını ifade etti.
Projenin hayata geçirilmesinin, kriz anlarında Ermenistan enerji sisteminin ayakta kalmasına katkı sağlayacağını söyleyen Aliyev, bu nedenle projenin geciktirilmemesi gerektiğini dile getirdi: 'Ne kadar çok alternatif olursa, herkes için o kadar iyi'.
Ayrıca Aliyev, Azerbaycan'ın ihracat imkânlarını Nahçıvan üzerinden genişletme planlarına dikkat çekti. Halen Avrupa'ya petrol ve doğalgaz ile ulaşıldığını, fakat elektrik enerjisinin de alternatif bir güzergâhla Avrupa pazarına taşınmasının amaçlandığını belirtti. Mevcut tek güzergâhın Gürcistan-Türkiye-Avrupa olduğunu; bu hattın çeşitlendirilmesi gerektiğini vurguladı ve Karadeniz enerji kablosu projesinin teknik ve ekonomik fizibilite çalışmasının hazır olduğunu ekledi.
Aliyev'in açıklamaları, Zengezur Koridoru kapsamında enerji altyapısının ulaşım projelerinden ayrı düşünülmediğini ve bölgesel enerji güvenliği ile ihracat stratejilerinin birbirine bağlı olarak planlandığını ortaya koyuyor. Projenin uygulanması ve Ermenistan tarafının tutumu, hattın ne zaman devreye alınacağına karar verecek ana etkenler arasında yer alacak.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI ALİYEV: "NAHÇIVAN’A ERMENİSTAN TOPRAKLARI ÜZERİNDEN ELEKTRİK HATLARININ ÇEKİLMESİ PROJESİ HAZIR"