Niğde Elma Üreticiler Birliği Başkanı Atilla Kaplan'ın değerlendirmesi
Niğde Elma Üreticiler Birliği Başkanı Atilla Kaplan, üretici ile market arasındaki fiyat farkını etkileyen temel unsurlar üzerinde durdu. Kaplan, tüccarların elmaları depolaması ve bunları düşük fiyata piyasaya sürmek istememesi nedeniyle fiyatların yükseldiğini belirtti.
"Bu sene elma yok, çok para edecek düşüncesi oluşunca fiyatlar yükseldi. Tüccar da elma alıp depoladı. Dolayısıyla şu anda o elmaları ucuz fiyata satmak istemiyor", dedi.
Geçen yıl yaşanan üretim kayıpları
Kaplan, geçen yıl bölgelerinde yaşanan don, dolu ve kuraklık nedeniyle bazı alanlarda ciddi üretim kayıpları olduğunu aktardı. Sözlerini, "Geçen yıl olmadığı kadar şiddetli bir soğuk yaşandı. Bizim bölgemizde yüzde 95’e varan ürün kaybı oldu ancak Mersin, Antalya, Denizli ve Çanakkale gibi bölgelerde ürün vardı. Türkiye genelinde yaklaşık yüzde 40-45 civarında kayıp yaşandı" şeklinde sürdürdü.
Kaplan, Türkiye'nin toplam elma üretiminin yaklaşık 5 milyon ton seviyesinde olduğunu ve üretimin yaklaşık %50'sinin bulunduğu bölgelerde don olayının yaşanmadığını ifade etti.
Fiyat oluşumu, depolama ve maliyetler
Üreticinin şu anda elmayı yaklaşık 20-25 lira aralığında değerlendirebildiğini belirten Kaplan, market ve tezgahlardaki fiyatların bunun çok üzerinde olduğunu vurguladı. Tüccarın depolama ve lojistik maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu, depolama sürecinde de kayıplar yaşandığını söyledi.
"Üreticinin de tüccarın da şu anda depoda elması var. Kar marjı yüksek ama bunun da sebepleri bulunuyor. Bizde nasıl hasat kayıpları varsa onların da depo kayıpları oluyor", diye konuştu.
Kaplan, ürünün kalite sınıflandırmasına göre birinci kalite, ikinci kalite ve meyve suyuna ayrılan ürünler bulunduğunu, tüccarın aldığı tüm ürünü aynı fiyata satamadığını belirterek; "Kasası, lojistiği, depolama maliyetleri ve kayıplar da var. Ancak buna rağmen kar marjı yine de yüksek kalıyor" dedi.
Tüketicinin kusursuz ürünü tercih etmesi ve marketlerde özellikle birinci kalite ürünlerin öne çıkarılmasının da fiyatları etkilediğini vurguladı.
Fiyatlarda denge ve doğrudan satış önerisi
Kaplan, bazı ürünlerde üretici ile market arasındaki fiyat farkının kabul edilemez düzeye ulaştığını belirtti ve örnek vererek; "30 liraya alınan bir ürünün markette 270 liraya satılması normal değil" ifadesini kullandı. Maliyetlerin elbette bulunduğunu ancak aradaki farkın bu kadar büyük olmaması gerektiğini söyledi.
Bu yıl rekolte beklentisinin daha olumlu olduğunu aktaran Kaplan, üretici ile tüketicinin memnun olacağı bir piyasa düzeni kurulması gerektiğini belirtti. Doğrudan satışın fiyatların dengelenmesine katkı sağlayacağını ifade ederek, yeni hal yasasına dair beklentilerini şöyle özetledi:
"Marketlerin ürünün belli bir kısmını doğrudan üreticiden alması gündeme gelmişti. Bu sistem uygulanırsa hem üretici kazanır hem de tüketici daha uygun fiyata ürün alabilir. Fiyatlarda denge sağlanabilir".
Kaplan son olarak, "İnşallah bu yıl üretimde sıkıntı olmayacak. Geçen yıl don nedeniyle yaşanan yüksek fiyatların bu sezon yaşanmasını beklemiyoruz. Hem üreticinin hem tüketicinin memnun olacağı bir sistem kurulmalı" ifadelerini kullandı.
NİĞDE ELMA ÜRETİCİLER BİRLİK BAŞKANI ATİLLA KAPLAN ELMADA ÜRETİCİ İLE MARKET ARASINDAKİ FİYAT FARKINDAKİ NEDENLERE DİKKAT ÇEKTİ.
