Ekrandan cepheye: Zelenskiy’nin siyasetteki yükselişi ve kırılma anı

Liderlik yolculuğu ve beklenmedik sıçrama: Vladimir Zelenskiy’nin siyasi serüveni, hukuk eğitimiyle başlayan ama sahneyi, televizyonu ve komediyi seçen bir kariyerin ardından geldi. Kurucusu olduğu Kvartal 95 stüdyosuyla tanınan Zelenskiy, 2015’te başlayan Halkın Hizmetkarı dizisinde, yolsuzluğa bıkmış ve tesadüfen devlet başkanı seçilen 'Vasyl Holoborodko' karakterini canlandırdı. 2014’teki Onur Devrimi (Maidan Devrimi) ve Donbas’ta süren çatışmalar, geleneksel siyasetçilere duyulan güveni sarstı; bu zemin Zelenskiy’nin 2018 sonu kamuoyuna girmesini kolaylaştırdı. Zelenskiy, 31 Aralık 2018 gecesi adaylığını açıkladı ve 2019 başkanlık seçimlerinde sosyal medya ağırlıklı, popülist bir kampanya yürüterek ikinci turda dönemin cumhurbaşkanı Petro Poroşenko’ya karşı oyların %73 Savaşla gelen yükseliş ve uluslararası destek: 24 Şubat 2022’de Rusya’nın tam ölçekli işgaliyle Zelenskiy tarihi bir sınav verdi. İlk günlerde, iddia edilen 'Mühimmata ihtiyacım var, bir araca değil' sözü ve güvenliğe tahliye tekliflerini reddetmesiyle dünyada büyük dikkat topladı. Takım elbiselerini çıkarıp haki askeri kıyafetler giymesi, cepheden gönderdiği videolar ve uluslararası parlamentolara yaptığı çevrimiçi hitaplar, onun kısa sürede küresel bir direniş sembolüne dönüşmesine yol açtı; savaşın ilk aylarında kamuoyu desteği bazı ölçümlere göre %84 seviyelerine ulaştı. Buna karşın çatışmanın uzamasıyla birlikte hem cephede hem de toplumda ağır maliyetler ortaya çıktı. ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tahminlerine göre Ukrayna ordusunun Şubat 2022–Haziran 2026 döneminde verdiği toplam kayıp 525 bin ila 625 bin arasında; bunlardan 125 bin ila 150 bin kişinin hayatını kaybettiği öngörülüyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) verileri, 24 Şubat 2022’den itibaren Ukrayna’da en az 16 bin 874 sivilin yaşamını yitirdiğini bildiriyor. Ekonomik ve altyapısal tahribat da ağır. Dünya Bankası, Ukrayna hükümeti, Avrupa Komisyonu ve Birleşmiş Milletler ortaklığıyla hazırlanan RDNA5 raporuna göre Aralık 2025 itibarıyla savaşın ülkeye toplam maliyeti 861.8 milyar dolar olarak hesaplandı; doğrudan altyapı hasarı 195.1 milyar dolar, durma noktasına gelen ticaret, üretim ve bütçe açıklarından kaynaklanan sosyo-ekonomik zararlar ise en az 666.7 milyar dolar olarak kaydedildi. İç çatlaklar: yolsuzluk, seçim ertelemeleri ve ulusal tartışma: Savaş döneminde bile Ukrayna’nın kronik sorunu olan yolsuzluk gündemde kaldı. Savunma Bakanlığı çevresinde patlak veren iddialar halkta büyük tepki uyandırdı; bu baskı sonucunda Zelenskiy Eylül 2023’te Savunma Bakanı Oleksii Reznikov’u görevden almak zorunda kaldı, ancak hükümete ilişkin kuşkular tam olarak giderilemedi. Demokratik süreçler de ciddi gerilim yaşadı. Anayasa gereği Mart 2024’te yapılması gereken başkanlık seçimi, ülke genelindeki sıkıyönetim uygulamaları nedeniyle yapılamadı ve yeni tarihlendirme belirsizliğe neden oldu. Halkın önemli bir kısmı savaş sürerken seçimin riskli olduğu görüşünde olsa da, bazı Batılı müttefikler ve iç muhalifler Zelenskiy’i 'demokrasiyi askıya almak' ve iktidarı merkezileştirmekle eleştirdi. Uluslararası destek cephesinde de değişimler görüldü. En büyük destekçilerinden biri olan ABD’deki yönetim değişikliği ve göreve gelen Donald Trump yönetiminin dış politika öncelikleri, yardım akışında belirsizlikler ve kesintilere yol açtı; bu durum cephede mühimmat sıkıntısını derinleştirerek Zelenskiy’i diplomatik ve askeri açıdan zorladı. Bugün Zelenskiy hakkında yapılan değerlendirmeler iki uçta düğümleniyor: Bir kesim onu ülkenin bağımsızlığı için mücadele eden ulusal bir kahraman olarak görüyor; başka kesimlerse genç lideri deneyimsizliği ve bazı politik tercihleri nedeniyle eleştirip Batı’nın jeopolitik çıkarlarına hizmet eden bir figür olarak nitelendiriyor. Savaşın getirdiği yıkım devam ederken, ülkenin demokratik süreçleri, iç hesaplaşmaları ve uluslararası ilişkilere bağlı olarak Zelenskiy’nin siyasi geleceği belirsizliğini koruyor. UKRAYNA DEVLET BAŞKANI VLADİMİR ZELENSKİY (ARŞİV)

Ekrandan cepheye: Zelenskiy’nin siyasetteki yükselişi ve kırılma anı

Komedyenden devlet başkanına uzanan Zelenskiy, savaşla uluslararası bir sembole dönüştü; uzayan çatışmalar, yolsuzluk iddiaları ve seçim belirsizliği onu bölünmüş bir figüre çevirdi.