DSÖ: Avrupa’da aşırı sıcaklar nedeniyle bin 300'den fazla kişi hayatını kaybetti
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Avrupa’yı etkisi altına alan sıcak hava dalgalarının 21 Haziran’dan bu yana bin 300’den fazla kişinin ölümüne yol açtığını açıkladı. Ghebreyesus sosyal medya paylaşımında, iklimin etkilerinin sağlık üzerinde derin sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
Genel Direktörün paylaşımında, "Şu anda 150 milyon kişi aşırı yüksek sıcaklık şartları altında yaşıyor, yüzlerce kişi hayatını kaybetti, eğitime ara verildi ve elektrik şebekeleri çöküyor" ifadeleri yer aldı. Ghebreyesus ayrıca sıcak stresinin sıklıkla "sessiz katil" olarak nitelendirildiğine dikkat çekti ve Avrupa’daki yapıların bu kadar yüksek sıcaklık koşullarına göre inşa edilmediğini belirtti.
Avrupa’nın ısınma hızı ve sağlık önlemleri
DSÖ Genel Direktörü, Avrupa’nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğunu ve kıtanın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını belirtti. Ghebreyesus, daha önce "nesilde bir kez görülen" sıcak hava dalgalarının artık iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkisiyle neredeyse her yıl yaşandığını ifade etti. DSÖ, üye ülkeler ve ortaklarla birlikte aşırı sıcaklara karşı hazırlık, önleme ve sağlık sistemlerinin müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine odaklandığını bildirdi ve Avrupa ülkelerini sağlık temelli sıcaklıkla mücadele eylem planları uygulamaya çağırdı.
DSÖ'nün aşırı sıcak rehberi: temel öneriler
DSÖ internet sitesinde yayımlanan rehberde, aşırı sıcaklarda serin kalmaya yönelik pratik öneriler paylaşıldı. Rehberde günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmaması, gölgede kalınması ve her gün iki ila üç saat gibi belirli sürenin serin bir ortamda geçirilmesi tavsiye edildi. Evlerin serin tutulması için gece serinliğinden yararlanılması, gündüz pencerelerin kapalı tutulup perdelerin çekilmesi ve mümkün olduğunca elektrikli cihazların kapatılması önerildi.
Elektrikli vantilatörler konusunda DSÖ, yalnızca hava sıcaklığının 40 santigrat derecenin altında olduğu durumlarda kullanılmasını, 40 derece üzerinde vantilatörlerin vücudu daha da ısıtabileceğini uyardı. Klima kullanımında termostatın 27 santigrat dereceye ayarlanması ve vantilatörle birlikte çalıştırılmasının ortamı yaklaşık 4 derece daha serin hissettirebileceği ve soğutma amaçlı elektrik tüketiminde önemli tasarruf sağlayabileceği belirtildi.
Vücudun serin tutulması ve sıvı kaybının önlenmesi için hafif ve bol giysiler, serin duşlar, cildi nemli bez veya sprey ile serinletme ve düzenli su tüketimi önerildi; DSÖ saatte en az bir bardak ve günde iki ila üç litre su içilmesini tavsiye etti. Rehber ayrıca 65 yaş üzerindekiler, kalp, akciğer veya böbrek hastalığı bulunanlar, engelliler ve yalnız yaşayan kişiler gibi yüksek riskli grupların düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine vurgu yaptı.
Çocuklar ve hayvanların park halindeki araçlarda kesinlikle bırakılmaması, günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneş ışığına maruz kalmaktan kaçınılması ve bebek arabalarının kuru örtüyle kapatılmaması gerektiği uyarıldı; bunun yerine ince ve ıslak bir bez kullanılması ve gerektiğinde tekrar ıslatılması tavsiye edildi.
Klimadashboard analizi: geniş nüfus etkilenecek
Avusturya merkezli sivil toplum kuruluşu Klimadashboard tarafından, Alman Meteoroloji Dairesi (DWD) hava tahminleri ile Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) 2025 nüfus projeksiyonları esas alınarak yapılan analize göre, Türkiye hariç Avrupa’da toplam 381 milyon kişi 30 santigrat derece üzerindeki sıcaklıklara maruz kalacak.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Avrupa'da etkisini sürdüren sıcak hava dalgaları nedeniyle 21 Haziran'dan bu yana bin 300'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
