dron otoyolları ne getiriyor:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından açıklanan düzenlemeye göre, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) çerçevesinde İHA koridorlarının hukuki altyapısı oluşturuldu. Yeni düzenleme, insansız hava araçlarının uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlarını belirlenmiş hava sahası koridorlarında gerçekleştirebilmesine olanak tanıyor.
Uraloğlu, gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturulacağını belirterek bu sayede İHA'ların belirlenmiş güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçacağını, böylece karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünün açılacağını söyledi.
koridorların dijital tanımı ve yönetimi:
İHA koridorlarının sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari ayırma kriterleri dijital ortamda tanımlanacak. Tüm bu bilgiler, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün merkezî dijital platformu İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İnsansız hava araçlarının yazılımları bu verileri doğrudan okuyabilecek ve uçuşlar belirlenen kurallar çerçevesinde gerçekleştirilecek.
Koridor planlaması sırasında yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahalar dikkate alınacak; koridorlar bu tür bölgeleri kesmeyecek şekilde düzenlenecek.
yapay zekâ destekli otonom uçuşlar ve güvenlik:
Bakan Uraloğlu, koridorlarda gerçekleştirilecek uzun mesafeli ve görüş hattı dışı otonom uçuşların rotalarının yapay zekâ desteğiyle oluşturulacağını bildirdi. Uraloğlu'na göre 'otonom uçuşların rotaları, en kısa yol ve faz farkı esas alınarak yapay zekâ desteğiyle belirlenecek' ve uçuşların kontrolü İHATTYS üzerinden sağlanacak.
Gerekli durumlarda uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâh değiştirilebilecek, araçların inişi sağlanabilecek veya uçuşlar sonlandırılabilecek. Bağlantının kesilmesi halinde insansız hava araçları, yerleşim alanları üzerinden geçmeden önceden belirlenmiş kurtarma alanlarına yönlendirilecek.
kullanım alanları ve faydaları:
Yeni sistem, özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığı alanlarında önemli imkânlar sunuyor. Dron otoyolları şehirlerarası kargo taşımacılığında, lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferlerde kullanılabilecek. Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabilecek; adalara ve kışın erişimin zorlaştığı yerleşimlere ikmal sağlanabilecek. Ayrıca organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi ile enerji iletim hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli denetimlerinde de koridorlardan yararlanılabilecek.
yetkilendirme ve teknik şartlar:
İHA koridorlarında uçuşlar belirli yetkilendirme ve teknik şartlara tabi olacak. Koridorlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak; yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş gerçekleştirebilecek. Kullanılacak İHA'ların tescilli olması, uzaktan tanımlama (remote identification), coğrafi sınırlama (geo-fencing) ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip olması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Bakan Uraloğlu, İHA koridorlarının güzergâhlarının ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirleneceğini ve İHATTYS üzerinden duyurulacağını tekrar vurguladı.
İHA'LAR İÇİN DRON OTOYOLLARI OLUŞTURULACAK
