TOGÜ'de kene riskine karşı doğal ve eğitim odaklı çözüm
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü bünyesindeki Hijyenlab Ar-Ge ve Ür-Ge Laboratuvarında, tamamen doğal bitki özlerinden geliştirilen kene kovucu sprey üzerinde çalışmalar sürüyor. Projenin öncelikli hedefi, çocukların da güvenle kullanabileceği bir ürün ortaya koymak ve bu ürünün etki süresini uzatacak formülasyonlar geliştirmek.
Doğal formülle kenenin algısı hedef alınıyor:
Yaz aylarında artan kene kaynaklı sağlık risklerine karşı yürütülen çalışmalarda, araştırmacılar kenenin insanı algılama mekanizmasını hedef alıyor. Projeyi yürüten akademisyenlerden TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Organik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yakup Budak çalışmanın yaklaşımını şöyle özetliyor: "Bizim hedefimiz kenenin insana hiç tutunmamasını sağlamak. Keneler insanı nefesi, vücut ısısı ve kokusundan algılıyor. Geliştirdiğimiz doğal formül sayesinde kenenin koku alma duyusunu bloke etmeyi amaçlıyoruz. Böylece kene insanı hedef olarak algılayamıyor ve tutunamadan uzaklaşıyor."
Etki süresini uzatacak teknoloji ve öğrenci katkısı:
Budak, piyasadaki birçok kene kovucu ürünün etkinliğinin kısa sürdüğünü belirterek, geliştirdikleri özel sabitleme teknolojisi ile bitki özlerinin hem ciltte hem de kıyafet üzerinde daha uzun süre kalmasını hedeflediklerini vurguluyor. "Amacımız insanların pikniğe, tarlaya ya da doğaya korkmadan gidebilmesi, çocukların parklarda güvenle oynayabilmesidir" diyen Budak, projenin toplum sağlığına doğrudan katkı amaçladığını ifade ediyor.
TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz ise üniversitede üretilen bilginin toplumsal faydaya dönüştürülmesinin öncelikleri arasında olduğunu belirterek, "Temel hedefimiz üniversitemizde üretilen bilgiyi topluma fayda sağlayacak bir ürüne dönüştürmek. İlgili resmî kurumlardan gerekli ruhsatların alınmasının ardından geliştirdiğimiz bu doğal ürünü vatandaşlarımızın kullanımına sunmayı hedefliyoruz" şeklinde konuşuyor.
Laboratuvarda eğitimlerini uygulamalı olarak sürdüren öğrenciler projeye aktif katkı sağlıyor. TOGÜ Kimya Bölümü öğrencisi Miray Yılmaz çalışmayı, "Ülkemizde birçok insanın hayatını etkileyen kene kaynaklı hastalıklar nedeniyle bu çalışmalar büyük önem taşıyor. Mevcut ürünlere göre daha uzun süre koruyuculuk sağlayan, güvenli ve etkili bir formül geliştirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Tüm süreçleri hocamızın rehberliğinde bilimsel veriler ışığında gerçekleştiriyoruz" sözleriyle anlatıyor. Türkmenistan uyruklu öğrenci Marin Niyazmi ise, "Hocamızın rehberliğinde kene kovucu sprey üzerine çalışıyoruz. Toplum sağlığına katkı sağlayacak böyle bir projede yer almaktan büyük gurur duyuyorum" diyerek proje ekibine katılma motivasyonunu paylaşıyor.
Araştırma ekibi, ilgili kurumlardan gerekli ruhsat süreçlerinin tamamlanmasının ardından doğal içerikli ve uzun etkili kene kovucu spreyin halkın kullanımına sunulmasını hedefliyor. Projenin hem bilimsel eğitim hem de toplum sağlığı açısından taşıdığı önemin altı çiziliyor.
TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ'NDE DOĞAL BİTKİ ÖZLERİNDEN GELİŞTİRİLEN VE ÇOCUKLARIN DA GÜVENLE KULLANABİLMESİ HEDEFLENEN KENE KOVUCU SPREYİN ETKİ SÜRESİNİ UZATMAYA YÖNELİK AR-GE ÇALIŞMALARI BAŞLATTI.
