Üniversitede doğal kene kovucu geliştirme çalışmaları:
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü bünyesindeki Hijyenlab AR-GE ve ÜR-GE Laboratuvarı, tamamen doğal bitki özlerinden elde edilen kene kovucu spreyin ticarileştirilmesine yönelik çalışmaları sürdürüyor. Projenin öncelikli hedefi, ürünün çocuklar tarafından da güvenle kullanılabilmesini sağlamak ve açık alanlarda geçirilen sürede kullanıcıya ek güvence sunmak.
Laboratuvarda biyoloji ve kimya bölümü akademisyenleri ile öğrenci stajyerler birlikte çalışıyor. Ekip, formülün insan sağlığına zarar vermeden kenelerin insanı algılamasını engellemesini amaçlayan bileşen kombinasyonları üzerinde deneyler yapıyor. Aynı zamanda ürünün piyasadaki benzerlerine göre koruyuculuk süresini uzatacak yaklaşımlar araştırılıyor.
Doğal formülle kenenin algılama mekanizmasını hedeflemek:
Projeyi yöneten Organik Kimya Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Yakup Budak, kenenin insanı nefes, vücut ısısı ve kokusuyla algıladığını belirterek, geliştirilen formülün kenenin koku alma duyusunu bloke etmeyi amaçladığını ifade ediyor. Budak, hedeflerinin kenenin insana hiç tutunmamasını sağlamak olduğunu vurguluyor. Bu yaklaşım müdahale ve tedavi yerine korunmayı öne çıkarıyor.
Budak ayrıca piyasadaki birçok kene kovucu ürünün etki süresinin kısa kaldığını ve bu nedenle ekiplerinin özel bir sabitleme teknolojisi geliştirdiğini aktarıyor. Geliştirilen teknoloji, bitki özlerinin hem ciltte hem de kıyafet üzerinde daha uzun süre kalmasını hedefleyerek koruyuculuğu artırmayı amaçlıyor. Ekip, böylece insanların piknik, tarla veya doğa aktivitelerine daha az endişeyle katılmasını ve çocukların parklarda daha güvenle oyun oynamasını hedefliyor.
Akademik bilgi topluma dönüşüyor:
TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, üniversitede üretilen bilimsel bilginin toplumsal faydaya dönüştürülmesini amaçladıklarını belirtiyor. Yılmaz, yaz aylarında artan kene kaynaklı sağlık risklerine dikkat çekerek, geliştirilen doğal ürünün ilgili resmi kurumlardan alınacak ruhsatların ardından halkın kullanımına sunulmasının hedeflendiğini ifade ediyor.
Projede görev alan öğrenciler de uygulamalı eğitim imkânı buluyor. Kimya bölümü öğrencisi Miray Yılmaz, kozmetik ve ilaç geliştirme süreçleri çerçevesinde daha uzun süre koruyuculuk sağlayan güvenli ve etkili bir formül için çalıştıklarını, tüm süreçleri akademik rehberlik altında bilimsel veriler ışığında yürüttüklerini söylüyor. Türkmenistan uyruklu öğrenci Marin Niyazmi ise laboratuvarda staj yaptığını ve toplum sağlığına katkı sağlayacak bu projede yer almaktan gurur duyduğunu belirtiyor.
Geliştirilen ürünün nihai kullanıma sunulması, laboratuvar verilerinin doğrulanması ve gerekli izinlerin alınmasına bağlı olacak. Proje, doğal çözümler ile halk sağlığını korumayı ve kene kaynaklı riskleri azaltmayı amaçlayan çok disiplinli bir çaba olarak öne çıkıyor.
TOGÜ’lü bilim adamı keneye karşı doğal kalkan geliştirdi
