Lipödem nedir ve kimlerde görülür:
Liv Hospital Ulus Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Baran Budak, lipödemin özellikle kadınlarda sık görülen, kronik ve ilerleyici bir yağ dokusu hastalığı olduğunu belirtiyor. Hastalık bacaklarda, kalçalarda ve bazı vakalarda kollarda simetrik yağ dokusu artışı ile kendini gösteriyor. Ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde ortaya çıkabildiği ya da belirginleştiği, aile öyküsünün sık olması nedeniyle genetik yatkınlığın önemli bir rol oynadığı ifade ediliyor.
Belirtiler ve ayırıcı tanı:
Prof. Dr. Budak, lipödemin sık rastlanan belirtileri arasında diyet ve egzersize rağmen bacaklardaki kalınlaşmanın devam etmesi, dokunmakla ağrı, kolay morarma, gün sonunda artan ağırlık hissi ve hareket sırasında rahatsızlık olduğunu vurguluyor. Lipödemin çoğu zaman obezite ile karıştırıldığına dikkat çeken Budak, obezitede yağlanmanın tüm vücuda yayılırken lipödemde belirli bölgelerde yoğunlaştığını belirtiyor. Ayrıca lipödem ile lenfödemin farklı hastalıklar olduğuna işaret ederek, ayak ve ayak parmaklarının genellikle lipödemde etkilenmediğini, lenfödemde ise bu bölgelerde de şişlik görülebileceğini söylüyor.
Tanı ve görüntüleme:
Lipödem tanısı ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile konuyor. Gerekli görülen vakalarda Doppler ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemleri kullanılarak toplardamar hastalıkları ve dolaşım bozuklukları dışlanabiliyor. Prof. Dr. Budak, tanıda yapılan ayrıntılı doku değerlendirmesinin tedavi başarısında önemli rol oynadığını belirtiyor.
Tedavi ve klinik yaklaşım:
Tedavi planı hastalığın evresi, klinik bulgular ve hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre oluşturuluyor. Prof. Dr. Budak, tedavi öncesinde cilt altı doku haritalaması ve lipödem odaklarının ayrıntılı şekilde belirlenmesinin önemini vurguluyor. Temel yaklaşım olarak sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, düzenli egzersiz, kompresyon tedavileri, manuel lenf drenajı, fizyoterapi uygulamaları ve ağrı yönetimi öne çıkıyor. Uygun hastalarda lazer lipoliz gibi girişimler kişiye özel planlama içinde değerlendirilebiliyor.
Tedavide kanıt temelli seçim ve erken değerlendirme:
Prof. Dr. Budak, tedavide çok sayıda yeni cihaz ve yöntemin gündeme geldiğini; ancak tercihlerin popülerlik yerine bilimsel kanıtlara dayanması gerektiğini belirtiyor. Tedaviyi tek bir cihaza indirgememenin önemine vurgu yapan Budak, uluslararası kabul görmüş ve etkinliği çalışmalarda desteklenen yaklaşımları takip ettiklerini, teknolojik ve manuel yöntemleri hastanın doku yapısına ve klinik bulgularına göre kombine ettiklerini ifade ediyor. Son olarak, diyet ve egzersize rağmen bacaklarında incelme olmayan, kolay moraran, ağrı hisseden ve gün sonunda belirgin ağırlık yaşayan kadınların vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gerektiğini; erken tanı ve doğru tedavinin hastalığın ilerlemesini yavaşlatıp yaşam kalitesini korumada belirgin katkı sağladığını söylüyor.
LİV HOSPİTAL ULUS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ UZMANI PROF. DR. ALİ BARAN BUDAK
