Tokat ağzını şiirle kayıt altına alan çalışma
Mustafa Necati Güneş, Niksar'da görev yapan tarih öğretmeni olarak, unutulmaya yüz tutan Tokat ağızına ait kelimeleri şiir formunda sistematik bir çalışmayla derledi. Çalışma, yöresel dilin belleğini koruma amacı taşıyor.
Çalışmanın arka planı
Güneş, daha önce Niksar Endüstri Meslek Lisesi'nin 1990-1991 yıllığına giren ve 10 kıtalık bir şiiri düzenlemişti. Bu ilk materyali geliştirerek, ilham aldığı örneği kente uyarlama düşüncesiyle kapsamlı bir çalışmaya başladı. Kars'ta görev yaptığı dönemde gördüğü yöresel şiir çalışmasının etkisiyle araştırmalarını derinleştirdi.
Çalışmanın kapsamı ve bulgular
Yıllıkta yer alan şiiri temel alan Güneş, saha incelemeleri ve derlemeler sonucunda eseri 30 kıtalık biçime taşıdı. Şiirde bir araya getirilen yüzlerce kelime arasında, Türk dilinin klasik kaynaklarından biri olan Divânü Lügati’t-Türk'te kayıtlı olanlar da bulunuyor. Bu durum, çalışmanın yalnızca yöresel söz varlığını değil, Türkçenin tarihsel zenginliğini de yansıttığını gösteriyor.
Kültürel ve dilsel önem
Güneş, Tokat'ta özellikle orta yaş ve üzerindeki esnafın günlük konuşmalarında kullanılan pek çok kelimenin genç kuşaklar tarafından bilinmediğine dikkat çekiyor. Yöresel ağızların bir toplumun hafızasını taşıdığını vurgulayarak, bu söz varlığının korunmasının kültürel süreklilik açısından önemine işaret ediyor.
Geleceğe taşıma hedefi
Şiiri gelecek nesillere kalıcı bir miras olarak bırakmayı amaçlayan Güneş, Tokat'a özgü kelimelerin unutulmaması ve yeni nesiller tarafından öğrenilmesi için çalışmalarını sürdürdüğünü bildiriyor. Eser, yerel belleğin yazılı bir kayda dönüştürülmesi açısından somut bir örnek oluşturuyor.
Öne çıkan noktalar: Çalışmayı başlatan kişi 64 yaşındaki Mustafa Necati Güneş, kaynak olarak kullandığı materyal 1990-1991 yıllığındaki şiir; ortaya çıkan eser ise 30 kıtalık kapsamlı bir derleme niteliği taşıyor.
Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan Tokat ağzı kelimeler şiirle geleceğe taşınıyor
