Dışişleri bakanı Hakan Fidan'ın Kiev temasları ve ortak basın toplantısı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kiev'de Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ile düzenlediği ortak basın toplantısında iki ülke ilişkileri, sürmekte olan savaş ve barış çabalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Fidan, Sibiha'ya Kiev'deki ev sahipliği için teşekkür ederek, Sibiha'nın geçmişte Ankara büyükelçiliği yapmasının ikili ilişkilerin hızlanmasına katkı sağladığını belirtti.
Diplomasi, müzakere ve barış çabaları
Fidan, önceki ziyaretlerine atıfta bulunarak savaşın yarattığı yıkımın görüldüğünü ve Ukrayna halkının gösterdiği dayanışmanın takdir edildiğini ifade etti. Ukrayna'nın toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliğine verdikleri desteği bir kez daha teyit ettiğini söyledi.
Son dönemde diplomatik süreçlerde bir durgunluk ve çatışmalarda artış yaşandığını kaydeden Fidan, sivil altyapı ve yerleşim yerlerine yönelik saldırılardan duyulan endişeyi dile getirdi ve "süratle müzakere masasına dönülmesi gerektiğini" vurguladı.
NATO liderler zirvesinin ardından gerçekleştirilen görüşmenin önemine işaret eden Fidan, Türkiye'nin savaşın başından beri Ukrayna'ya hem siyasi hem askeri destek verdiğini, ayrıca Ukrayna için Önceliklendirilmiş İhtiyaçlar Listesi'ne (PURL) katkı sağlamaya devam edeceklerini belirtti.
Doğrudan temaslar ve arabuluculuk
Türkiye'nin hem Moskova hem de Kiev ile doğrudan temaslarını sürdürdüğünü belirten Fidan, Moskova ziyaretinde Rus tarafının görüşlerini aldıklarını, müzakerelere tekrar ev sahipliği yapma dahil doğrudan diplomatik çabaları artıracaklarını söyledi.
Karadeniz güvenliği ve yayılma riski
Fidan, savaşın coğrafi ve hedef bazında yayılma riskinin ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguladı. "Savaşın Karadeniz'e taşınmasını istemiyoruz" diyerek Karadeniz'de huzurun korunmasının şart olduğunu, limanların, tankerlerin ve balıkçı teknelerinin hedef alınmasının ve sivillerin hayatlarının riske atılmasının mazur görülemeyeceğini kaydetti.
Türkiye'nin Karadeniz'de seyrüsefer emniyeti ve enerji güvenliği konularında hem öneriler geliştirdiğini hem de alternatif teklifleri masada tutmaya devam ettiğini belirtti. Tahıl anlaşmasının dünya gıda güvenliğine katkı sağladığını anımsatan Fidan, seyrüsefer güvenliğinin tırmanışla birlikte zedelendiğini ifade etti.
Güvenlik garantileri kapsamında deniz unsurlarına ilişkin planlamalarda Türkiye'nin öncü rol üstlendiğini ve "Türkiye deniz unsurlarına liderliği yapmayı kabul etti" şeklinde açıklama yaptığını aktardı.
Ticaret, serbest ticaret anlaşması ve ekonomik beklentiler
Fidan, Türkiye ile Ukrayna arasındaki ilişkilerin derinleştiğini, Türk şirketlerinin savaşa rağmen Ukrayna'daki faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi. 2022'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın Ukrayna Parlamentosu'nda onaylanmasının ve anlaşmanın yürürlüğe girmesinin memnuniyet verici olduğunu ifade etti.
Mevcut dinamizmin ve anlaşmanın etkisiyle ticaret hacminin artacağına inandığını belirten Fidan, 2025 yılı itibarıyla 6,6 milyar dolar olarak belirtilen mevcut ticaret hacminin savaş sonrası daha da yükseleceğini öngördüğünü, enerji ve ulaştırma alanlarında iş birliğine önem verdiklerini söyledi.
Kırım ve Kırım Tatarları
Fidan, Kırım'ın yasa dışı ilhakına ilişkin Türkiye'nin ilkeli duruşunu koruduğunu ve Kırım Tatarlarının haklarına verdiği desteği tekrar vurguladığını belirtti. Türkiye'nin Kırım Tatarlarının haklarını geri alması için çabalarını sürdüreceğini, bazı Kırım Tatarı liderlerin hapiste olduğuna dair kaygılarını ilettiğini aktardı.
Müzakere süreci değerlendirmesi ve umut
Fidan, müzakere formatları ve İstanbul görüşmeleri başta olmak üzere geçmiş temasların faydasına vurgu yaptı. Tarafların psikolojik olarak ateşkese hazır hale gelme belirtilerinin görüldüğünü, uluslararası aktörlerin de ateşkese ihtiyaç duyduğunu ve Türkiye'nin tıkanıklıkları açmak için hem stratejik hem pratik katkı sunmaya devam edeceğini söyledi.
Basın toplantısında, Moskova temaslarında Rus yetkililerle görüş alışverişinde bulunduğunu ve hem Rusya hem Ukrayna ile elde edilen gözlemleri ilgili aktörlerle paylaştıklarını ifade etti. Fidan, yakın gelecekte olumlu gelişmeler olacağına dair temenni belirterek barış için emeği geçenlere teşekkür etti.
Sonuç
Fidan'ın değerlendirmeleri; Karadeniz güvenliği, diplomasi gayretleri, ekonomik iş birliği ve Kırım meselesi ekseninde Türkiye'nin hem bölgesel sorumluluk üstlendiğini hem de uluslararası aktörlerle koordinasyonu sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Türkiye, Karadeniz'de huzurun sağlanması ve taraflar arasında müzakerelerin devam etmesi için aktif rol almayı sürdüreceğini ifade ediyor.
DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN, UKRAYNA DIŞİŞLERİ BAKANI ANDRİY SİBİHA İLE ORTAK BASIN TOPLANTISI DÜZENLEDİ.
