Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın New York Açıklamaları
BM 80. Genel Kurulu kapsamında New York'ta bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkevi'nde düzenlenen basın toplantısında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki görüşme, CAATSA yaptırımları, enerji işbirliği ve Halkbank meselesi başta olmak üzere iki ülke ilişkilerine dair değerlendirmelerde bulundu.
Erdoğan-Trump görüşmesine ilişkin değerlendirme
Fidan, iki liderin görüşmesini özetlerken, görüşmenin somut çıktılar verdiğini vurguladı. Bakanın ifadesiyle: "(Erdoğan-Trump görüşmesi) Somut sonuçları fevkalade iyi bir görüşmeydi, ziyaret idi". Ayrıca her iki liderde de iki ülke arasındaki sorunları çözme yönünde niyet ve irade bulunduğunu belirtti.
Bakan, liderler arası iletişimin düzenliliğinin ve üst düzeyde karşılıklı güven tesisinin ilişkilerin ilerlemesi açısından kritik olduğunu söyledi. Ticaret, teknoloji, eğitim, savunma ve dış politika alanlarındaki işbirliğinin bürokratlar, iş insanları ve bakanlıklarca sürdürüleceğini, ancak bu süreçlerin en üst düzey iradeyle mümkün kılındığını ifade etti.
CAATSA'nın getirdiği kısıtlamalar
Fidan, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) konusunda net bir eleştiri yöneltti: "İki NATO müttefiki ülke arasında yasal kısıtlama olması büyük problem". 2019'daki gelişmelere atıfta bulunarak, iki müttefik arasında birbirlerinden bir şey almayı engelleyen yasal kısıtların sistemik açıdan sakıncalı olduğunu vurguladı.
Bakan, CAATSA'nın tek taraflı bir sorun olmaktan çıktığını; Türkiye'nin geliştirdiği yetenekler ve karşılıklı ilişkiler nedeniyle konunun artık iki taraflı bir çerçeveye evrildiğini belirtti. Bu bağlamda teknoloji transferi, savunma sanayii işbirlikleri ve üretim alanlarındaki taleplerin önemine dikkat çekti.
İttifak ruhu ve ileriye dönük adımlar
Fidan, CAATSA'nın "müttefiklik ve stratejik ortaklık ruhuna yakışmadığını" söyleyerek, bu kısıtlamaların kaldırılmasının iki ülke ilişkileri açısından önemli olduğunu belirtti. Konunun ilgili muhataplar, özellikle savunma bakanlıkları aracılığıyla daha ileri taşınacağına dair irade olduğunu aktardı.
Ayrıca enerji alanında, nükleer enerji ve doğal gaz dahil olmak üzere somut işbirliği adımları konusunda bir fikir birliği bulunduğunu ifade etti. Uzun süredir gündemde olan Halkbank meselesinin yargıya taşındığını; ancak idarenin perspektifinin ve doğru bilgilendirmenin önem taşıdığını vurguladı.
İlişkilerin mekanizması ve sorumluluk dağılımı
Fidan, ilişkilerin ilerlemesinin sadece liderlerin iradesiyle sınırlı olmadığını; iş dünyası, enerji sektörü ve savunma sanayii aktörlerinin de süreci somutlaştırması gerektiğini söyledi. Amerikan yönetiminin kendi yetki alanında Türkiye ile ilişkilerde sorun olmadığını kaydetti, ancak Kongre kaynaklı yasal kısıtlamaların siyaset zemini üzerinden çözülmesinin gerekeceğini ifade etti.
Sonuç olarak Bakan Fidan, yapılan ziyaretin ve görüşmenin iki ülke ilişkilerine olumlu katkı sağladığını, ileriye dönük adımların ilgili kurumlarca takip edileceğini ve düzenli yüksek düzey iletişimin önemini bir kez daha vurguladı.
