Dikkat eksikliği (DEHB) yetişkinlikte de devam edebilir
Liv Hospital Gaziantep Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Çelik, çocuklukta fark edilmeyen ya da tedavisi tamamlanmamış dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) yetişkinlerin iş, eğitim ve sosyal yaşamını önemli ölçüde etkileyebileceğine dikkat çekti. Dr. Çelik, yetişkin DEHB'sinin sıkça göz ardı edildiğini ancak belirtilerin günlük işlevselliği belirgin biçimde bozabildiğini belirtti.
Belirtiler
Dr. Çelik'e göre yetişkinlerde DEHB'nin en belirgin özelliği dikkat dağınıklığıdır. İlgi çekici aktivitelerde odaklanma kolay olurken toplantılar, eğitimler veya uzun süre dikkat gerektiren görevlerde ciddi güçlük yaşanabilir. Ayrıca unutkanlık, eşyaları sık kaybetme, randevu ve önemli tarihleri unutma, zamanı planlayamama ve işleri zamanında tamamlayamama gibi sorunlar yaygındır. Dürtüsellik nedeniyle ani kararlar alınması ve sonrasında pişmanlık duyulması da sık bildirilen bir diğer belirtidir.
İş yaşamı ve ilişkilerde etkileri
DEHB'nin yalnızca dikkat sorunlarıyla sınırlı olmadığını aktaran Dr. Çelik, sürekli sıkılma hissinin de önemli bir belirti olduğunu ifade etti. Bu tablo uzun süre aynı işte çalışamama, sık iş değiştirme, kariyer hedeflerine ulaşamama gibi profesyonel güçlükler yaratabilir. Benzer şekilde uzun süreli ilişkileri sürdürmede zorluk, evlilik ve aile yaşamında sorunlar görülebilir.
Eşlik eden bozukluklar ve riskler
DEHB zamanında tanınmadığında bireyin gerçek potansiyelinin altında kalabileceğini belirten Dr. Çelik, bunun motivasyon kaybına ve başka psikiyatrik sorunlara zemin hazırlayabileceğini kaydetti. Başarısızlık hissi ve sürekli sıkılma duygusunun depresyon, kaygı bozuklukları ve madde kullanım riskini artırabileceğini söyledi ve dikkat eksikliği belirtileri gösteren yetişkinlerin mutlaka psikiyatri değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini vurguladı.
Tedavi ve erken tanının önemi
Dr. Çelik, yetişkin DEHB'nin tedavi edilebilen bir nörogelişimsel bozukluk olduğunu ve tedavinin kişiye özel planlandığını belirtti. İlaç tedavisi, psikoterapi ve yaşam tarzı düzenlemeleri birlikte uygulandığında dikkat eksikliğinin yol açtığı sorunların büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini ifade etti. Eşlik eden depresyon, kaygı bozuklukları ve ilişkisel sorunların da tedavi planına dahil edildiğini söyleyen Dr. Çelik, doğru tanı ve uygun tedavi ile hastaların yaşam kalitesinde belirgin artış ve gerçek potansiyellerine ulaşma imkanı sağlanabileceğini belirtti.
LİV HOSPİTAL GAZİANTEP PSİKİYATRİ UZMANI UZM. DR. MUSTAFA ÇELİK