Toplantı özeti:
Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) 2026 yılı 4. Dönem Yönetim Kurulu Toplantısı, Mardin Valisi Tuncay Akkoyunun ev sahipliğinde, Siirt Valisi ve DİKA Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Kızılkaya başkanlığında Mardin'de gerçekleştirildi. Toplantıda bölgesel kalkınmanın hızlandırılmasına yönelik projeler, yeni mali destek programları ve ajans tarafından sağlanan desteklere ilişkin değerlendirmeler yapıldı.
Altyapı ve yatırım destekleri:
Toplantıda, 2026 yılı Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamındaki çalışmaların sonuçları paylaşıldı. Yönetim kurulunca uygun bulunan; toplam 3,7 milyar liralık yatırım talebini içeren 17 proje için teşvik belgesi düzenlenmek üzere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na iletilme kararı verildi. Bu projeler modern entegre sera yatırımlarından tarıma dayalı sanayi, turizm ve konaklama altyapısına, kültürel ve endüstriyel yatırımlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Kızılkaya, ajansın kendi kaynakları, Bakanlık programları ve uluslararası fonlarla desteklenen 33 projeye toplam 589 milyon lira destek sağlandığını; yararlanıcıların eş finansman katkılarıyla birlikte yaklaşık 840 milyon liralık yatırımın hayata geçirildiğini belirtti. Fizibilite destekleri kapsamında Mardin'de lojistik merkez ve Çelfire arkeolojik sit alanına, Batman'da hububat merkezi çalışmasına, Siirt'te ısı yalıtımlı ve depreme dayanıklı inşaat ürünleri ile dondurma üretim tesisine yönelik çalışmalar desteklendi.
Sosyal ve sektörel programlar:
Toplantının gündeminde iki yeni mali destek programı da yer aldı. Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi (SoGreen) kapsamında işletmelere 11 milyon liraya kadar faizsiz finansman imkânı sunulması kararlaştırıldı. Ayrıca Kadim Kentler Alternatif Mali Destek Programı ile turizm faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, yıl geneline yayılması ve ziyaretçilerin bölgede kalış sürelerinin uzatılması hedefleniyor.
Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında 10 projeye 40,4 milyon lira, Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı kapsamında ise 2 projeye 55 milyon lira destek sağlandığı, SoGreen çerçevesinde de 6 projeye 9,4 milyon lira kaynak ayrıldığı toplantıda açıklandı.
Güdümlü proje destekleri arasında Şırnak'ta yürütülen Nuh'un Ambarı Gastronomi Merkezi ve Siirt'teki küçükbaş hayvancılıkta ırk ıslahı projesi öne çıktı. Siirt'teki proje kapsamında, Siirt Üniversitesi'nin altyapısından yararlanılarak ırk ıslahı kazanımlarının üreticilere aktarılması hedefleniyor; bu proje için ekim ayında sözleşme imzalandı.
Yerel değerlerin ekonomiye dönüştürülmesi:
Kızılkaya, bölgenin ekonomik değerlerinin uluslararası alanda tanıtılması ve yöresel ürünlerin marka değerinin yükseltilmesi amacıyla coğrafi işaret çalışmalarına önem verildiğini belirtti. Buna göre Mardin bulguru için Avrupa Birliği coğrafi işaret başvurusu yapılmış durumda. Ayrıca Beytüşşebap balı, Batman Sason çileği, Mardin badem şekeri, Derik halhalı zeytinyağı, Midyat telkarisi ve Siirt bıttım sabununa yönelik çalışmaların sürdüğü ifade edildi.
Tarım alanında dikkat çeken bir diğer uygulama da Ajans ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen Tarım Girişimcilik Merkezi Projesi oldu. Bu proje, Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi desteğiyle Siirt'te sonuç vermeye başladı; 20 genç ve kadın girişimci adayına eğitim verildi, mentörlük desteğiyle iş planlarını hazırlayan iki genç arıcıyla ilk destek sözleşmeleri imzalandı. Kasım ayında programa yeniden başvuru alınacak ve 20 gence daha eğitim ve mentörlük sağlanacak; uygun bulunan iş planlarına mali destek verilecek.
Vali Kızılkaya, arıcılık, gastronomi ve sabun üretimi gibi alanlarda iş kurmak isteyen gençleri programa başvurmaya davet etti ve DİKA'nın temel hedefinin bölgenin potansiyelini yatırıma, üretime, istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya dönüştürmek olduğunu vurguladı.
Toplantı, bölgesel kalkınmayı destekleyecek projelerin ve yeni destek programlarının değerlendirilmesinin ardından sona erdi. Toplantıya Mardin Valisi Tuncay Akkoyun, Siirt Valisi Kemal Kızılkaya, Batman Valisi Ekrem Canalp, Şırnak Valisi Birol Ekici, meclis başkanları, ticaret ve sanayi odası başkanları ile DİKA yetkilileri katıldı.
TOPLANTIYA MARDİN VALİSİ TUNCAY AKKOYUN’UN YANI SIRA SİİRT VALİSİ KEMAL KIZILKAYA, BATMAN VALİSİ EKREM CANALP, ŞIRNAK VALİSİ BİROL EKİCİ, MECLİS BAŞKANLARI, TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞKANLARI İLE DİKA YETKİLİLERİ KATILDI.
