Prof. Dr. Yasemin Açık uyarıyor:
Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Açık, 3-9 Eylül Halk Sağlığı Haftası kapsamında dijital mecralarda hızla yayılan sağlık önerilerine karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. İnternette karşılaşılan her sağlık bilgisinin güvenilir olmayabileceğini belirten Açık, "Dijital mecralardaki her sağlık önerisine inanmayın, kararı hekiminize bırakın" çağrısında bulundu.
dijital mecralar ve sağlık okuryazarlığı:
Açık, sağlık okuryazarlığının yalnızca bilgiye ulaşmak değil, bilgiyi anlamak, güvenilirliğini değerlendirmek ve doğru kullanmak olduğunu söyledi. Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlık okuryazarlığını sağlığın belirleyicilerinden biri olarak tanımladığına dikkat çeken Açık, Sağlık Bakanlığı’nın 2024 sonunda yayımladığı "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması" sonuçlarını paylaştı. Araştırmaya göre sağlıkla ilgili en önemli bilgi kaynağı yüzde 69,1 ile aile hekimleri olurken, nüfusun yüzde 63,7'si internet arama motorlarını, yüzde 45,1'i televizyonu ve yüzde 29,6'sı sosyal medyayı bilgi kaynağı olarak kullandığını aktardı.
Digital araçların bilgiye erişimi hızlandırdığını, ancak ulaşılan bilginin doğruluğunu değerlendirme sorumluluğunu da artırdığını belirten Açık, bilgilerin kaynağının kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
doğal ürünler, etkileşimler ve riskler:
Prof. Dr. Açık, dijital mecralarda bazı bitkilerin, besinlerin ve karışımların hastalıkları önleyen veya tedavi eden çözüm olarak sunulabildiğini; ancak bir ürün gerçekten doğal olsa bile herkes için uygun olmayabileceğini vurguladı. Her bireyin vücut yapısının, sağlık durumunun ve tedavilere verdiği yanıtın farklı olduğuna dikkat çeken Açık, bir kişi için yararlı görünen bir uygulamanın başka bir kişi için risk oluşturabileceğini ifade etti.
Özellikle bitkisel ürünler ve takviyelerin reçeteli ilaçlarla etkileşime girebileceğini, bazı hastalıklarda ciddi sorunlara yol açabileceğini belirten Açık, "kesin sonuç", "tek kürle çözüm" veya "herkese uygun" gibi ifadelerin önemli uyarı işaretleri olduğunu söyledi. Ayrıca bir içeriğin çok izlenmesi, çok paylaşılması veya tanınmış bir kişi tarafından anlatılmasının onu güvenilir kılmadığını ekledi.
Bu nedenle kronik hastalığı bulunanlar, hamileler, çocuklar ve düzenli ilaç kullananlar başta olmak üzere herkesin dijital mecralardan edinilen sağlık önerilerini uygulamadan önce uzmanlara danışması gerektiğini belirtti.
yapay zekâ araçları ve sınırlamalar:
Açık, yapay zekâ araçlarının bir konuyu anlamaya veya güvenilir kaynaklara ulaşmaya yardımcı olabileceğini kabul etti, ancak uyarıda bulundu: "Yapay zeka bir konuyu anlamaya veya güvenilir kaynaklara ulaşmaya yardımcı olabilir. Ancak aynı belirti farklı hastalıkların habercisi olabilir ve kişinin sağlık durumu yalnızca birkaç bilgi üzerinden değerlendirilemez." Bu nedenle tanı koyma, ilaç kullanımı veya mevcut tedaviyi değiştirme gibi kararların mutlaka hekim değerlendirmesiyle alınması gerektiğini söyledi.
Prof. Dr. Yasemin Açık, sağlık bilgisi paylaşımı ve tüketime dair farkındalığı artırmanın, bireylerin güvenli ve etkin sağlık kararları almasına katkı sağlayacağını vurguladı.
HALK SAĞLIĞI UZMANI PROF. DR. YASEMİN AÇIK, 3-9 EYLÜL HALK SAĞLIĞI HAFTASI KAPSAMINDA DİJİTAL MECRALARDAKİ BİLGİ KİRLİLİĞİNE VE SAĞLIK OKURYAZARLIĞININ ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKTİ
