Tokat’ın Sulusokak Çarşısı’nda geleneksel saraçlık ayakta
Tokat’ın tarihi Sulusokak Çarşısı’nda bulunan 24 metrekarelik dükkânında 62 yaşındaki Hüseyin Örükaya, unutulmaya yüz tutmuş saraçlık mesleğini sürdürüyor. İlkokul yıllarında babasının yanında işe başlayan usta, yaklaşık 50 yıldır deri işleyerek at koşum takımları ve hamut üretiyor. Babasından devraldığı aynı dükkânda, asırlık dikiş makinesiyle yaptığı el emeği ürünleri hazırlamaya devam ediyor.
Üretim süreci ve kullanılan malzemeler:
Örükaya'nın üretiminde başlıca manda ve sığır derisi kullanılıyor. Ayrıca hamut yapımında eğri ağaç ve keçe gibi geleneksel malzemeler bir araya getiriliyor. Usta, malzemelerin doğru biçimde seçilmesi ve birleştirilmesinin büyük emek istediğini vurguluyor. Sipariş üzerine çalıştığını belirten Örükaya, bir günde ancak bir hamut hazırlayabildiğini ifade ediyor; ürünlerin büyük bir kısmını Doğu Anadolu Bölgesi'ne gönderiyor.
Gelecek kaygısı ve çırak sorunları:
Saraçlığın Türkiye genelinde giderek azalan ustalar tarafından sürdürüldüğünü söyleyen Örükaya, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte geleneksel zanaatların geri plana düştüğünü belirtiyor: Teknolojiye artık mağlup olduk diyebiliriz. Mesleğin sürdürülebilirliği konusunda endişeli olduğunu aktaran usta, geçmişte yetiştirdiği iki çırağın daha sonra devlet kurumlarında çalışmaya başladığını, günümüzde gençlerin hazır işi tercih ettiğini ve çırak bulmanın zorlaştığını anlatıyor.
Usta, saraçlık geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılması için çaba gösterdiğini ancak çırak olmazsa mesleğin yok olma riskiyle karşı karşıya kalacağını düşünüyor. Örükaya, belki 15–20 yıl sonra kendilerinden sonra bu işi yapacak kimsenin kalmayabileceğini dile getiriyor ve geleneksel zanaatların yaşatılması çağrısında bulunuyor.
Yarım asırdır deriyi sanata dönüştürüyor
